Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο
Η Αγλαΐα Μπλιούμη γεννήθηκε το 1972 στη Στουτγάρδη της Γερμανίας από Έλληνες γονείς μετανάστες, αλλά η καταγωγή της είναι από την Κρανιά Ελασσόνας. Είναι απόφοιτος του τμήματος Γερμανικής Φιλολογίας του ΑΠΘ, Διδάκτορας στο τμήμα Γερμανικής Φιλολογίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου και υπηρετεί ως μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια στο τμήμα Γερμανικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ.
Έκανε τη λογοτεχνική της εμφάνιση με το γερμανόφωνο διήγημα «Το ξένο μέσα μου» στην ανθολογία «Αποκλίσεις και μεταβάσεις», 1997. Ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί σε διάφορες γερμανόφωνες και δίγλωσσες (γερμανικά/ελληνικά) ανθολογίες.
Συνομιλήσαμε με αφορμή την κυκλοφορία του μυθιστορήματός της με τίτλο «Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Κέδρος». Ένα μυθιστόρημα για την ιστορία της σύγχρονης ελληνικής μετανάστευσης, τις ελληνογερμανικές σχέσεις και την κοινή ευρωπαϊκή μνήμη. Το βιβλίο παρουσιάζεται σήμερα, Κυριακή 19 Μαρτίου, στις 11:30 π.μ., στην αίθουσα του Συλλόγου Κρανιωτών Λάρισας (Καραθάνου 33, Λάρισα), από τις Εκδόσεις «Κέδρος«, τον Σύλλογο Κρανιωτών Λάρισας και περιχώρων «H Ξηροκρανιά», τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Ν. Λάρισας, το Πολιτιστικό Κέντρο Εκπαιδευτικών Ν. Λάρισας ΠΟ.ΚΕ.Λ και το Βιλιοπωλείο Καλτσάς.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Κυρία Μπλιούμη θα θέλατε να μας συστήσετε το βιβλίο σας «Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα», των Εκδόσεων «Κέδρος»;
Αν δεν κάνω λάθος, πρόκειται για το πρώτο ελληνικό μετα-μεταναστευτικό (post-migration) μυθιστόρημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας που είναι γραμμένο από δίγλωσση συγγραφέα δεύτερης γενιάς μεταναστών. Ένα βιβλίο για την ευρωπαϊκή ταυτότητα των Ελλήνων μέσα από την αφελή ματιά ενός παιδιού δεύτερης γενιάς μεταναστών. Υπό το πρίσμα απλώς καθημερινών ιστοριών ελληνογερμανικών διασταυρώσεων αναπαρίστανται ελληνικές και γερμανικές αντιλήψεις, στερεότυπα και νοοτροπίες που νομίζω πως γενικά είναι άγνωστα στο ελληνικό κοινό.
Η σκιαγράφηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας των Ελλήνων επιχειρείται και με την αναζήτηση των «ελληνικών ριζών». Με άλλα λόγια, το βιβλίο περιδιαβαίνει μέσα από οικογενειακές ιστορίες σταθμούς της ελληνικής Ιστορίας, όπως π.χ. η Μικρασιατική Καταστροφή, το παιδομάζωμα κατά τον εμφύλιο, η βουλγαρική και γερμανική Κατοχή, η χούντα, το ΠΑΣΟΚ, η νεότερη οικονομική κρίση.
Μέσα από το πανόραμα της ελληνικής Ιστορίας, προβάλλει πάντα η προσπάθεια μιας νέας αυτοσυνειδησίας ως επαναδιαπραγμάτευσης της ελληνικής ταυτότητας με διασπορικούς όρους. Για αυτό δεν είναι τυχαίο που η εξής φράση επιλέχθηκε στο οπισθόφυλλο του μυθιστορήματος: «Το πεπρωμένο της ρωμιοσύνης είναι η διασπορά της. Εμείς· απλώς βουτάμε στη θάλασσα και ξεριζώνουμε τις ρίζες του βυθού. Αυτές που αόρατα ταξιδεύουν μαζί μας, όταν πατάμε το καταπράσινο γρασίδι στις πλαγιές των Άλπεων. Ρίζες που περιμένουν να μας μιλήσουν.»
Όλη η ιστορία της χώρας μας, αλλά και της ανθρωπότητας γενικότερα, σχετίζεται με τη μετανάστευση. Κατά πόσο έχουν αλλάξει οι λόγοι μέσα στα χρόνια, έως τις μέρες μας;
Ναι, πολύ εύστοχο το ερώτημα. Το σημερινό brain drain θίγεται σε διάφορα σημεία του έργου. Ιδιαίτερα στο κεφάλαιο «Άνθρωποι με πάθος στην κρεμάλα» καυτηριάζεται ευθέως η αναξιοκρατία, γιατί, όπως είναι γνωστό, οι σημερινοί μετανάστες δεν είναι μόνο εργάτες, αλλά και μορφωμένοι άνθρωποι. Οι αναφορές μου στη σημερινή κρίση εντάσσονται στη γενικότερη προβληματική του βιβλίου που αναφέρεται στην οικονομική κρίση.
Οι ελληνογερμανικές σχέσεις σε τι επίπεδο βρίσκονται; Η Γερμανία είναι μια χώρα στην οποία παραδοσιακά μετανάστευαν πολλοί Έλληνες και ακόμη νομίζω ότι ισχύει…
Οι ελληνογερμανικές σχέσεις από την εποχή της σύστασης του ελληνικού κράτους είναι στενές – ενίοτε καλές, κακές, αθέατες και εμφανείς. Λαμπρές στιγμές ελληνογερμανικών σχέσεων είναι για παράδειγμα το γερμανικό φιλελληνικό κίνημα κατά το 1821. Στο κεφάλαιο «Σαν ταξιδιωτικό μυθιστόρημα» αναφέρω επιγραμματικά ότι εκείνη την εποχή ιδρύθηκαν πολλές αδελφότητες και ενώσεις αλληλεγγύης, ενώ πανευρωπαϊκά η μεγαλύτερη διμοιρία στρατιωτών και αξιωματούχων με 260 άντρες προερχόταν από τα γερμανικά κρατίδια.
Αναμφισβήτητα η πρόσφατη οικονομική κρίση άφησε αρκετές σκιές στις ελληνογερμανικές σχέσεις που ευτυχώς τα τελευταία χρόνια ομαλοποίηθηκαν. Παρόλα αυτά ένα ατύχημα όπως αυτό στα Τέμπη, σίγουρα αμαυρώνει πάλι την ευρωπαϊκή μας εικόνα, όχι μόνο στη Γερμανία αλλά γενικότερα στην Ευρώπη. Από την άλλη μεριά, έχω την αίσθηση, ότι κι εμείς αλλάξαμε μετά από αυτό το γεγονός, αυτοπροσδιοριζόμαστε με πιο κριτικό τρόπο.
Πως είναι η εμπειρία να γράφετε στα ελληνικά ένα μυθιστόρημα; Ρωτάω γιατί μιλάτε και γράφετε άπταιστα και στις δυο γλώσσες. Σε ποια από τις δυο σας βγαίνει πιο εύκολα;
Χαίρομαι για αυτό το ερώτημα, γιατί ίσως είναι το μοναδικό μυθιστόρημα δίγλωσσου συγγραφέα δεύτερης γενιάς μεταναστών σε ελληνικό εκδοτικό οίκο. Υπάρχουν κάποια έργα δίγλωσσων συγγραφέων που όμως έχουν εκδοθεί σε γερμανόφωνους εκδοτικούς οίκους. Σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη, αλλά και στις ΗΠΑ υπάρχουν εδώ και δεκαετίες συζητήσεις για την ιδιαιτερότητα της γραφής δίγλωσσων συγγραφέων.
Σε θεωρητικό επίπεδο υπάρχει η συνείδηση ότι πρόκειται για μια «άλλη Αισθητική». Στο βιβλίο μου αποτυπώνω ακριβώς αυτήν τη διγλωσσία. Μπορεί το βιβλίο μου να είναι γραμμένο στα ελληνικά, όμως υπάρχουν πολλές γερμανικές εκφράσεις, λογοπαίγνια, παραπομπές σε γερμανικούς μύθους κλπ. Θεωρώ ότι το βιβλίο μου είναι ελληνογερμανικό. Όπως όμως καταλαβαίνετε, αυτή η «άλλη Αισθητική» είναι μάλλον άγνωστη στην Ελλάδα και σας ευχαριστώ πολύ που το επισημαίνετε.
Θέλετε να μας πείτε δυο λόγια για την παρουσίαση του βιβλίου στην αίθουσα του Συλλόγου Κρανιωτών Λάρισας;
Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Χρύσα Μαστοροδήμου, εκπαιδευτικό και συγγραφέα, την καρδιά της εκδήλωσης, που χωρίς τις άοκνες προσπάθειές της, θα ήταν δύσκολο να πραγματοποιηθεί αυτή η βιβλιοπαρουσίαση. Για το βιβλίο θα μιλήσει η Αθηνά Καραλοπούλου – φιλόλογος. Αποσπάσματα θα διαβάσουν ο Αργύρης Γιουρούκης εκπαιδευτικός-ποιητής, η Ευαγγελία Γούπου συνταξιούχος εκπαιδευτικός και η συγγραφέας. Τέλος η εκδήλωση θα επενδυθεί μουσικά από την Ελένη Χατζημπάρμπα (πιάνο).
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
