Μια ιδιαίτερη σχέση με την επιστήμη της αστρονομίας και την γοητεία της αστροπαρατήρησης αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια τόσο από ομάδες πολιτών όσο και από μεμονωμένους Λαρισαίους στην πόλη. Κομβικό ρόλο σ’ αυτό παίζει κυρίως το Δημοτικό Αστεροσκοπείο που βρίσκεται στη Γιάννουλη αλλά και ο Αστρονομικός Παρατηρησιακός Όμιλος Λάρισας. Δραστήρια στο χώρο αποδεικνύεται και η «Έναστρον» που είναι μια Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση (Κοιν.Σ.Επ.) που έχει ως σκοπό τη διάδοση της ιδέας και της επιστήμης της αστρονομίας. Η Larissanet με αφορμή το γεγονός πως βρισκόμαστε λίγο πριν το «φάσμα» της εποχής των αστροπαρατηρήσεων κάνει μια «παρατήρηση» των παραπάνω αυτών στοιχείων.
Το Δημοτικό Αστεροσκοπείο Λάρισας
Το Δημοτικό Αστεροσκοπείο Λάρισας «ΑΡΙΣΤΕΥΣ» που βρίσκεται στην περιοχή Γιάννουλης,συμμετέχει σε διεθνή αστρονομικά ερευνητικά προγράμματα με σημαντική προσφορά τα οποία σχετίζονται με τον Ήλιο, τις επιπροσθήσεις της Σελήνης και την αστρική φωτοηλεκτρική φωτομετρία. Επίσης συμβάλει και στον τομέα της γεωφυσικής με σχετικό πρόγραμμα ενώ έχει εκπαιδευτικό και επιμορφωτικό χαρακτήρα για την ευρύτερη περιοχή του θεσσαλικού διαμερίσματος. Σύμφωνα με όσα περιγράφονται στην επίσημη ιστοσελίδα του, επισκέπτονται μαθητές όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης ενώ σε συγκεκριμένα βράδια υπάρχει η δυνατότητα για κάθε συμπολίτη να επισκέπτεται το Δημοτικό Αστεροσκοπείο Λάρισας ελεύθερα.
Στους επισκέπτες γίνεται ξενάγηση και στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα προβολής πραγματοποιούνται εκλαϊκευμένες αστρονομικές ή σεισμολογικές ομιλίες, καθώς επίσης και προβολές βίντεο συναφούς περιεχομένου. Όταν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν, μπορούν να παρατηρήσουν με το τηλεσκόπιο τη Σελήνη, τους πλανήτες ή χαρακτηριστικά άστρα.
Η ιστορία του Δημοτικού Αστεροσκοπείου Λάρισας ξεκινά από την αρχή της δεκαετίας του ‘60. Με την αυγή της διαστημικής εποχής και την εκτόξευση του πρώτου τεχνητού δορυφόρου Sputnik 1 στις 4 Οκτωβρίου 1957, αρχίζουν να διαμορφώνονται οι συνθήκες για τη δημιουργία του Δημοτικού Αστεροσκοπείου Λάρισας.
Με την εκτόξευση των πρώτων τεχνητών δορυφόρων, δημιουργήθηκε στην υφήλιο δίκτυο παρατηρητών με σκοπό τον προσδιορισμό της πραγματικής τροχιάς των γύρω από τη Γη. Οι παρατηρητές προσέφεραν πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τη φύση της Γης, την ατμόσφαιρά της και τον περιβάλλοντα διαστημικό χώρο. Έτσι, γινόταν έλεγχος και προσαρμογή των παραμέτρων του θεωρητικού υπολογισμού της τροχιάς ενός νέου τεχνητού δορυφόρου πριν την εκτόξευσή του.
Ο ρόλος του Νίκου Στωικίδη
Το έτος 1959, σύμφωνα με το www.prosopa.net, ο Νικόλαος Στωικίδης, που έφυγε από τη ζωή το 2020, ίδρυσε στη Λάρισα επίγειο σταθμό επιτήρησης και παρατήρησης των τεχνητών δορυφόρων. Ο σταθμός αυτός ήταν ο δεύτερος στον Ελλαδικό χώρο, μετά από αυτόν του Αστεροσκοπείου Αθηνών. Τις παρατηρήσεις των τεχνητών δορυφόρων τις πραγματοποιούσε με τον εγκατεστημένο στο δώμα της οικίας του θεοδόλιχο τον οποίο του είχε προμηθεύσει το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Τα στοιχεία για τους τεχνητούς δορυφόρους τα λάμβανε με κωδικοποιημένα τηλεγραφήματα και υπολόγιζε την τροχιά αυτών που θα διέρχονταν από τον εναέριο ελλαδικό χώρο για παρατήρηση. Οι παρατηρήσεις του αποστέλλονταν με αντίστοιχα κωδικοποιημένα τηλεγραφήματα.
Ο σταθμός είχε τον διεθνή κωδικό 612 και πραγματοποίησε πάνω από 250 παρατηρήσεις για δεκάδες τεχνητούς δορυφόρους.
Στα μέσα της δεκαετίας του ΄60, λόγω της φωτορύπανσης, έκρινε σκόπιμη την ανέγερση Αστεροσκοπείου στη βορεινή πλευρά του οικισμού Γιάννουλης.
Η πρωτοβουλία του αυτή απέδωσε καρπούς και το έτος 1972 ιδρύεται το Αστεροσκοπείο Λάρισας, ως φυσική συνέχεια του Δορυφορικού Σταθμού. Στην υλοποίησή του συνέβαλαν πολλοί επιφανείς Λαρισαίοι, διάφοροι φορείς της πόλης μας, ο Δήμος Λαρισαίων και η τότε κοινότητα της Γιάννουλης, η οποία παραχώρησε δωρεάν το οικόπεδο.
Σημαντική συμβολή στη χρηματοδότηση του εγχειρήματος έγινε από το Δήμο Λαρισαίων επί δημαρχίας Θάνου Μεσσήνη και του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λάρισας επί προεδρίας Νικολάου Γκρέτση.
Στο σημείο αυτό, αξίζει να μνημονεύσουμε ότι η συμπαράσταση που είχε από τον αρχίατρο Δημήτριο Παλιούρα, Πρόεδρο του Μορφωτικού Εκδρομικού Συνδέσμου “Αριστεύς”, και τον τυρναβίτη Καθηγητή Αστρονομίας Κωνσταντίνο Μακρή (+1995), Διευθυντή του Κέντρου Ερευνών Αστρονομίας και Εφηρμοσμένων Μαθηματικών της Ακαδημίας Αθηνών, ήταν σημαντική και πολύτιμη.
Το Αστεροσκοπείο Λάρισας διεύρυνε τους σκοπούς και στόχους του, επεκτείνοντας τα ερευνητικά του προγράμματα μέσα από νέους τομείς αστρονομικής δράσης.
Το 1988, δεκαέξι χρόνια μετά την ανέγερση του Αστεροσκοπείου Λάρισας, λαμβάνοντας υπόψη ηθικούς και οικονομικούς λόγους, αποφασίσθηκε να γίνει η παραχώρησή του στον Δήμο Λαρισαίων. Ο Δήμαρχος Λαρισαίων της εποχής εκείνης, αείμνηστος Αριστείδης Λαμπρούλης, δέχθηκε την πρότασή του και το Αστεροσκοπείο Λάρισας αποτελούσε πλέον ξεχωριστό Ν.Π.Δ.Δ του Δήμου Λαρισαίων. Διοικούνταν από 11-μελες Διοικητικό Συμβούλιο και οι πόροι του προέρχονταν εξ’ ολοκλήρου από τον τακτικό προϋπολογισμό του Δήμου Λαρισαίων. Έτσι, το Δημοτικό Αστεροσκοπείο Λάρισας αποτέλεσε το πρώτο δημοτικό αστεροσκοπείο που υπάρχει στην Ελλάδα και μέχρι σήμερα, απ’ όσο γνωρίζουμε, παραμένει και το μοναδικό. Πρώτος Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν ο Κωνσταντίνος Μακρής, που από το 1983 ήταν και Διευθυντής του Αστρονομικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Ο Αστρονομικός Παρατηρησιακός Όμιλος Λάρισας
Ο Αστρονομικός Παρατηρησιακός Όμιλος Λάρισας είναι πολύ δραστήριος με πλήθος εκδηλώσεων στην περιοχή. Ιδρύθηκε στα τέλη του 2017 και βασικοί σκοποί του είναι η προώθηση και εκλαΐκευση της επιστήμης της Αστρονομίας, η διάδοση των γνώσεων και μεθόδων αστρονομικής παρατήρησης, ώστε αυτές να γίνουν προσιτές σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται για την Αστρονομία και την παρατήρηση των ουρανίων σωμάτων με ερασιτεχνικό εξοπλισμό.
Η Έναστρον
H «Έναστρον» είναι μια Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση (Κοιν.Σ.Επ.), η οποία δραστηριοποιείται στο χώρο της επιστήμης και του πολιτισμού. Σκοπός της, σύμφωνα με το καταστατικό ίδρυσής της, είναι η διάδοση της ιδέας και της επιστήμης της αστρονομίας, της προστασίας του περιβάλλοντος, της αγάπης για τη φύση.Το πρώτο βασικό πεδίο δράσεών τους είναι η αστρονομία.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
