Της Φανής Δουρδούρα
Μέσα σε έξι χρόνια «ζωής» το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας Λάρισας έχει συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός κοινού «χώρου» δράσης και έκφρασης, ενός δικτύου επικοινωνίας ανθρώπων με κοινή στάση ζωής, προβληματισμούς και στόχους από διαφορετικές αφετηρίες, αφορμές και αντικείμενα δράσης.
Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας Λάρισας ξεκίνησε το 2015, είναι ένα πρόγραμμα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης του Τμήματος Ψυχολογίας με επιστημονικό υπεύθυνο τον κ. Φοίβο Ζαφειρίδη, που ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη το 2001. Είναι ανοιχτό πρόγραμμα, λειτουργεί καθημερινά από τις 9 π.μ. μέχρι τις 8 μ.μ. και λαμβάνουν υπηρεσίες είτε ατομικά, είτε συλλογικά. Η λογική πίσω από το πρόγραμμα είναι να αξιοποιούνται οι αρχές αυτοβοήθειας και αλληλοβοήθειας και με αυτό τον τρόπο οι άνθρωποι να βρίσκουν την λύση στο πρόβλημά τους. Για το πρόγραμμα δεν υπάρχουν λίστες αναμονής και παρέχει τις υπηρεσίες του δωρεάν.
Ο κ. Κώστας Γκαϊφύλλιας, κοινωνικός λειτουργός, υπεύθυνος Προγράμματος Προαγωγής Αυτοβοήθειας Λάρισας και ο κ. Αλέξανδρος Γεωργίου, κοινωνικός επιστήμονας, μιλούν στη larissanet για τα προγράμματα που θα διεξαχθούν τη νέα χρονιά, πως αντιμετώπισαν την πανδημία «κρατώντας» επαφή με τους ανθρώπους του προγράμματος, τις δράσεις που θα γίνουν στο μέλλον και πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να αποδεχτεί την εξάρτησή του και να απευθυνθεί στο Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας Λάρισας.
«Αυτό τον καιρό ξεκινάμε τα σεμινάρια σχετικά με τον τζόγο που απευθύνονται σε ανθρώπους που θεωρούν ότι έχουν πρόβλημα με αυτό. Ο λόγος που το κάνουμε αυτό είναι για να ξεκινήσουμε μια συζήτηση γύρω από το φαινόμενο, ποιες δυσκολίες μπορεί να φέρει στους ανθρώπους και τον τρόπο αντιμετώπισής του, με βάση τις αρχές αυτοβοήθειας και αλληλοβοήθειας» αναφέρουν. Τα σεμινάρια θα ξεκινήσουν Πέμπτη 4 Νοεμβρίου και θα έχουν διάρκεια τριών εβδομάδων.
Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας Λάρισας καλύπτει όλο το φάσμα των εξαρτήσεων, από νόμιμες και παράνομες ουσίες, αλκοόλ, τυχερά παιχνίδια και συμπεριφορικές εξαρτήσεις.
Ο τρόπος λειτουργίας του Προγράμματος προάγει την αυτοβοήθεια και έχει προσανατολισμό προς την κοινότητα, μέσα από παρεμβάσεις και δράσεις αλληλεπίδρασης με την τοπική κοινότητα.
Οι δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης είναι οι εξής:
- Ημερήσιο Κέντρο Υποστήριξης Εξαρτημένων Ατόμων.
- Ομάδες υποστήριξης-κινητοποίησης ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης.
- Ατομικές συναντήσεις που αφορούν στην κινητοποίηση των χρηστών ψυχοτρόπων ουσιών, ώστε να ενταχθούν στο πρόγραμμα καθώς και στη διαρκή πλαισίωση της απεξαρτητικής διαδικασίας. Υποστήριξη σε ιατρικά, νομικά, εκπαιδευτικά και επαγγελματικά ζητήματα.
- Δράσεις κινητοποίησης σε πολιτιστικά, κοινωνικά, οικολογικά ζητήματα.
- Εκπαιδευτικά σεμινάρια εκμάθησης ηλεκτρονικών υπολογιστών και ξένων γλωσσών.
- Δράσεις αλληλεγγύης στις τοπικές κοινωνίες που λειτουργούν τα προγράμματα.
- Ευαισθητοποίηση ατόμων στην αυτοβοήθεια / αλληλοβοήθεια.
- Υποστήριξη στην κοινωνική και επαγγελματική ένταξη.
- Ψυχοκοινωνική υποστήριξη ανθρώπων με αίτημα άλλο από αυτό της εξάρτησης.
Ο Ξενώνας Ραψάνης από το 2016 έχει ενταχθεί στο Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας Λάρισας διοργανώνοντας δράσεις, εκπαιδευτικά σεμινάρια, ομάδα έρευνας με στόχο την ένταξη και την επαφή με την τοπική κοινότητα.
Ειδικότερα οι στόχοι αφορούν την ένταξη των μελών που στηρίζονται στα προγράμματα της Θεσσαλονίκης και της Λάρισας. Οργανωμένες ομάδες προσφέρουν ενδεχομένως κάποιο έργο στην κοινότητα της Ραψάνης. Ακόμη η Ραψάνη είναι ένας τόπος που γίνονται δράσεις εκπαίδευσης στις κριτικές προσεγγίσεις του πεδίου των εξαρτήσεων, καθώς και στη φιλοσοφία και στις πρακτικές της αυτοβοήθειας και αλληλοβοήθειας στα ζητήματα υγείας.
Οι δράσεις εκπαίδευσης απευθύνονται σε φοιτητές, σε κοινωνικούς επιστήμονες, σε επαγγελματίες υγείας, σε άμεσα ενδιαφερόμενους πολίτες και στο γενικό πληθυσμό. Ένας άλλος στόχος είναι η έρευνα, που υπάρχει ερευνητική ομάδα που αναζητά βιβλιογραφία και υλικό σε σχέση με τις κριτικές προσεγγίσεις και σε σχέση με τις έννοιες της αυτοβοήθειας και αλληλοβοήθειας. Ένας ακόμη στόχος είναι η σύνδεση του Πανεπιστημίου του προγράμματος με την ευρύτερη κοινότητα, που αυτό σημαίνει την δημιουργία σχέσεων με την τοπική κοινότητα, τους φορείς, τους Ραψανιώτες και τη δημιουργία δράσεων ώστε να «ζωντανέψει» το χωριό, δράσεις πολιτισμικού, ιστορικού ενδιαφέροντος γίνονται καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Ο ξενώνας έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει όταν γίνονται δράσεις και τα μέλη, αλλά και καλεσμένους, καθώς και τους ανθρώπους που εκπαιδεύονται.
Ο «στόχος» της εμπιστοσύνης εν μέσω πανδημίας
Εν μέσω κορωνοϊού η ανθρώπινη επαφή περιορίστηκε, με το διαδίκτυο να είναι το μόνο ασφαλές μέσω επικοινωνίας και οι δράσεις, οι συζητήσεις και τα σεμινάρια μεταφέρθηκαν μέσα από την οθόνη ενός υπολογιστή.
Στην περίπτωση του Προγράμματος Προαγωγής Αυτοβοήθειας Λάρισας ο τρόπος δουλειάς προσαρμόστηκε άμεσα ώστε να μην υπάρχει καμία έκπτωση στην παροχή υπηρεσιών που λάμβανε ο κόσμος, οπότε μεταφέρθηκαν διαδικτυακά, μέσα από πλατφόρμες και έτσι οι άνθρωποι συνέχισαν την προσπάθειά τους. Μόλις βελτιώθηκε η κατάσταση έγιναν υπαίθριες συναντήσεις μέχρι που ξεκίνησαν δια ζώσης, όταν το επέτρεψαν οι συνθήκες.
Τώρα συνεχίζουν δια ζώσης όλες οι ομάδες, «παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη δυσκολία μας έδειξε ότι το διαδίκτυο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για όφελος των ανθρώπων, ακόμη και τώρα όσοι δεν μπορούν να παρακολουθήσουν από κοντά συνδέονται μέσω διαδικτύου» τόνισε ο κ. Γκαϊφύλλιας.
«Το βασικό ζήτημα στην εξάρτηση και πολύ περισσότερο στην περίοδο της πανδημίας είναι η επικοινωνία, η σχέση μεταξύ των ανθρώπων, άρα έπρεπε άμεσα να προσαρμόσουμε τον τρόπο, η τεχνολογία δεν μπορεί να αποκαταστήσει την ανθρώπινη σχέση και επαφή, όμως πήγε πολύ καλά, κρατήσαμε την σχέση και την επικοινωνία που ήταν περισσότερο αναγκαία» συμπλήρωσε ο κ. Γεωργίου.
Περίπου 60 άτομα παρακολουθούν τα προγράμματα αυτοβοήθειας σε μηναία βάση, γεγονός που φανερώνει ότι οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν πρόβλημα εξάρτησης ζητούν όλο και περισσότερο τη βοήθεια των ειδικών, παρόλα αυτά μέχρι να απευθυνθεί κάποιος στο πρόγραμμα χρειάζεται να το έχει αποδεχτεί. «Είναι δύσκολο ειδικά σε μικρές κοινωνίες και σε επαρχιακές πόλεις να προσεγγίσει κάποιος το πρόγραμμα, ξέρουμε καλά ότι υπάρχει το στίγμα σε μεγάλο βαθμό είναι ένα ζήτημα ταμπού, πράγμα που φθίνει με τον καιρό. Οι άνθρωποι ζητάνε όλο και πιο εύκολα βοήθεια. Παρόλα αυτά για να απευθυνθεί κάποιος σε ένα πρόγραμμα είναι μια δύσκολη συνθήκη γιατί πρέπει να παραδεχτεί στον εαυτό του ότι δεν μπορεί να βρει κάποια λύση και πρέπει να εμπιστευτεί κάποιον άνθρωπο και να ακολουθήσει μια άλλη κατεύθυνση. Το κομμάτι της εμπιστοσύνης είναι το πιο δύσκολο κα εκεί στοχεύουμε» επισημαίνει ο κ. Γκαϊφύλλιας.
«Στην εξάρτηση όπως και άλλα ζητήματα το τελευταίο που θα κάνει κάποιος είναι να ζητήσει βοήθεια από έναν χώρο, θα αργήσει ενδεχομένως να αποδεχθεί το πρόβλημα, κάνει προσπάθειες μόνος/η του, μπορεί να χρησιμοποιήσει το φυσικό του περιβάλλον και στον βαθμό που δεν τα καταφέρνει θα προσεγγίσει ένα πρόγραμμα. Όσο δυσκολεύουν οι συνθήκες ζωής στις κοινωνίες μας τόσο πιο πολύ οξύνονται αυτού του είδους τα προβλήματα» σημειώνει ο κ. Γεωργίου.
Δράσεις για το μέλλον
Τον επόμενο μήνα θα αρχίσει η διεξαγωγή των σεμιναρίων με τίτλο: «Συζητώντας για την προβληματική σχέση με τα τυχερά παιχνίδια και τους τρόπους αντιμετώπισής της», το οποίο απευθύνεται αποκλειστικά και μόνο σε ανθρώπους που νιώθουν ότι έχουν προβληματική σχέση με τα τυχερά παιχνίδια. Αργότερα θα ακολουθήσουν, σεμινάρια γύρω από το αλκοόλ και κύκλοι σεμιναρίων γενικά για τις εξαρτήσεις που αφορούν τόσο γενικό πληθυσμό όσο και επαγγελματίες». Παράλληλα λειτουργούν ομάδες στήριξης για ζητήματα σχετικά με παράνομες ουσίες, αλκοόλ, τζόγο και ομάδες γονέων.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
