Οδός… επίπλων στη Λάρισα (φωτ.)

Μπορεί να λέγεται οδός Δήμητρας όμως στην ουσία είναι η οδός των… επίπλων. Στο κέντρο της πόλης ο μονόδρομος που οδηγεί από την οδό Γεωργιάδου στην οδό Βενιζέλου έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Αυτό δεν είναι άλλο από τα πολλά και συνεχόμενα καταστήματα επίπλων που δεκαετίες τώρα βρίσκονται εκεί και εκθέτουν την πραμάτεια τους στους εν δυνάμει ενδιαφερόμενους. Σε ανθρώπους που έρχονται από τα ΚΤΕΛ από άλλες πόλεις και χωριά και κατευθύνονται προς το κέντρο, σε πολίτες που κινούνται με τα οχήματά τους διαρκώς γύρω από το χώρο αναζητώντας κάποια θέση πάρκινγκ, σε οικογένειες φοιτητών που ψάχνουν φτηνές και ποιοτικές λύσεις για τα σπίτια των παιδιών στη Λάρισα. Μα και όχι μόνο. Εκεί στο δρόμο της Δήμητρας έχει αποτυπωθεί στο μυαλό των Λαρισαίων πως πρόκειται για ένα κεντρικό κομμάτι της πόλης συνυφασμένο με το εμπόριο της επιπλοποιίας.

Παλιότερα στην περιοχή αλλά και γενικότερα στη Λάρισα υπήρχαν πολλαπλάσια επιπλάδικα. Ήταν τότε που η πόλη χαρακτηριζόταν και… επιπλούπολη αφού κατάφερνε να έχει μεγάλη παραγωγικότητα και έδινε έπιπλα σε όλη την Ελλάδα. Αυτό που την έκανε να ξεχωρίζει ήταν πάντα η ποιότητα στη λεπτομέρεια.

Παλιοί άνθρωποι του κλάδου εξηγούν στη Larissanet πως η πόλη διέθετε πολλές εκατοντάδες καταστήματα που σχετιζόταν με το έπιπλο και το ξύλο γενικότερα. Καταστήματα – εργαστήρια που ξεκινούσαν από την επεξεργασία της πρώτης ύλης και έφταναν φυσικά μέχρι το τελικό προϊόν. Η πιο συχνή μορφή ήταν μονάδες μικρού μεγέθους που είχαν αμιγώς οικογενειακό χαρακτήρα. Επί της ουσίας δηλαδή η παράδοση πήγαινε από τον πατέρα στα παιδιά και αυτά προσπαθούσαν να εξελίξουν την πορεία της επιχείρησης όσο περισσότερο μπορούσαν.

Η πορεία των καταστημάτων των επιπλοποιών ήταν διαρκώς ανοδική. Μέχρι βέβαια που άρχισαν να φτάνουν στην Ελλάδα οι μεγάλες αλυσίδες των έτοιμων επίπλων ή και των συναρμολογούμενων. Το πρόβλημα βέβαια ήρθε να γίνει ακόμα μεγαλύτερο στην περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης και το «κερασάκι στην τούρτα» αποτέλεσε η κρίση της πανδημίας που σκόρπισε απογοήτευση στον κλάδο με αποτέλεσμα αρκετά καταστήματα και μικρές επιχειρήσεις να μην αντέξουν. Πλέον ακόμα και στην οδό Δήμητρας κάποια έχουν κλείσει.

Η Λάρισα και γενικότερα η Θεσσαλία είχε ιδιαίτερη παράδοση στο χώρο των επίπλων. Δεν είναι τυχαίο πως στην Καρδίτσα εδρεύει το Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου & Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Όπως εξηγεί ο καθηγητής Ιωάννης Παπαδόπουλος, Πρόεδρος του Τμήματος, βασικός σκοπός του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών (ΠΠΣ) που έχει πενταετή διάρκεια, είναι να καλύπτει με επάρκεια όλα τα γνωστικά πεδία των βασικών πυλώνων του νέου Τμήματος, δηλαδή της Δασολογίας, των Επιστημών Ξύλου και του Σχεδιασμού.

Στο κεντρικό του μήνυμα, στην επίσημη ιστοσελίδα του τμήματος, αναφέρει ότι μέσα από το Τμήμα οι φοιτητές έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν επιστημονικές γνώσεις σε νέα και καινοτόμα επιστημονικά αντικείμενα, κι έτσι να συνεισφέρουν στην αειφορική διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος, στην αξιοποίηση των κύριων προϊόντων του -με έμφαση στο ξύλο και τις χρήσεις του-, αλλά και στον σχεδιασμό προϊόντων.

Με την ολοκλήρωση του ΠΠΣ απονέμεται ένας ενιαίος και αδιάσπαστος τίτλος σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου (integrated master) στην ειδικότητα του Δασολόγου, Επιστήμονα Ξύλου & Σχεδιαστή Προϊόντων, καταλήγει ο κ. Παπαδόπουλος.

Μεγάλο ενδιαφέρον έχει κι ένα βιβλίο που εκδόθηκε από το Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθηνών, με τίτλο «Το αστικό έπιπλο στην Ελλάδα από το 1830 έως το 1940» καταγράφοντας την ελληνική δημιουργία και εφευρετικότητα ενός και πλέον αιώνα στον τομέα του επίπλου.

Οι συγγραφείς του, Γιώργος Παρμανίδης και Ευφροσύνη Ρούπα, σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας «Καθημερινή» καταγράφουν τόσο την προσπάθεια των Ελλήνων να δημιουργήσουν προϊόντα με αισθητική ταυτότητα όσο και τις προτιμήσεις των καταναλωτών στο ντόπιο προϊόν ή σε έπιπλα με ύφος πλησιέστερο στην πολιτιστική παράδοση της χώρας.

Όπως αναφέρεται, κατά την περίοδο 1827-1851, εργαλεία, υλικά, τεχνογνωσία και, κυρίως, έτοιμα έπιπλα θα εισαχθούν από το εξωτερικό για να εξοπλίσουν το παλάτι του Οθωνα και τις μεγαλοαστικές κατοικίες των Ελλήνων της Διασποράς.

Η ανοδική πορεία της ελληνικής αστικής επιπλοποιίας, σύμφωνα με την έρευνα, ξεκινάει με απλή εμπορευματική παραγωγή κατά την περίοδο 1851-73, ενώ η διεύρυνσή της διέπεται από την κεφαλαιοκρατική αντίληψη κατά την περίοδο 1873-1895.

Από το 1895 και μετά, τις μικρές επιχειρήσεις οικογενειακού χαρακτήρα που λειτουργούσαν με τεχνίτες από διάφορα μέρη του ελληνικού χώρου, κυρίως από τα νησιά του Αιγαίου, διαδέχονται εκμηχανισμένες μονάδες.

Από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μέχρι το 1930, όταν ο κλάδος γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση με την ποσοτική αναβάθμιση της παραγωγής και την εξέλιξη της τεχνογνωσίας και του εκμηχανισμού, ο Έλληνας επιπλοποιός στράφηκε στο «έτοιμο» τυποποιημένο έπιπλο. Το 1930 οι απόηχοι της διεθνούς οικονομικής ύφεσης (1929) έφθασαν και στη χώρα μας προκαλώντας επιπτώσεις και στην ελληνική μεταποίηση. Τότε αποκαλύπτονται και τα εγγενή προβλήματα στον κλάδο της επιπλοποιίας. Η ασταθής και ευαίσθητη εγχώρια αγορά, η έλλειψη πρώτης ύλης, η παρωχημένη τεχνολογία σε κρατικό επίπεδο και τέλος ο Β΄ παγκόσμιος Πόλεμος αναχαίτισαν την ανοδική πορεία του κλάδου.