Γράφει ο Κώστας Γκούμας*
Τις ημέρες αυτές, μετά τις δηλώσεις Μητσοτάκη στην ΔΕΘ που ήδη σχολιάσαμε, τα τοπικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ (Λάρισας) έχουν επιδοθεί σε μια οργανωμένη προσπάθεια εξαπάτησης σχετικά με όσα συμβαίνουν στην υπόθεση των υδάτων, του περιβάλλοντος και της γεωργίας στη Θεσσαλία.
Με περισσή υποκρισία επιχειρούν να παρουσιάσουν μία κατακερματισμένη εικόνα, έτσι ώστε να μπορούν εύκολα να την διαχειριστούν και να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη.
Ειδικότερα :
- Κατηγορούν την κυβέρνηση Κυρ. Μητσοτάκη ότι ούτε τα έργα Αχελώου προχώρησε (τα οποία σημειωτέον είχε υποσχεθεί) αλλά ούτε «άλλα έργα, μικρότερης εμβέλειας, που να καλύπτουν το υδατικό έλλειμμα» της Θεσσαλίας, όπως προέβλεπε το αναθεωρημένο Σχέδιο διαχείρισης Υδάτων (ΣΔΥ) του 2017.
Πράγματι έτσι έχουν τα πράγματα. Όμως …ξεχνάνε (;) να μας πούνε πως και η κυβέρνηση Αλ. Τσίπρα ΔΕΝ υλοποίησε παρόμοια έργα και δράσεις, καθ’ όλη την διάρκεια της θητείας της. Αγνόησε πλήρως το ΣΔΥ του 2014 που παρέλαβε από την κυβέρνηση Σαμαρά.
Δεν ασχολήθηκε ούτε καν με τα άκρως απαραίτητα έργα εξοικονόμησης νερού (πχ. κλειστοί αγωγοί μεταφοράς και διανομής νερού), ούτε βεβαίως στη συνέχεια δρομολόγησε τα μικρά και μεσαία (πλην Αχελώου) έργα, προϋπολογισμού ύψους 1,3 δις ευρώ που προβλέπει το αναθεωρημένο ΣΔΥ του 2017.
Στην πραγματικότητα καμία από τις δύο κυβερνήσεις δεν εργάσθηκε συστηματικά και επίμονα για την ωρίμανση, χρηματοδότηση και ένταξη υδατικών έργων και δράσεων που θα ανακούφιζαν τα καταπονημένα οικοσυστήματα των ποταμών και κυρίως των υπόγειων υδροφορέων.
Το αποτέλεσμα ήταν η κατάσταση της πλειοψηφίας των υδάτινων οικοσυστημάτων (με βάση τις προδιάγραφες της Οδηγίας 60/2000-ΕΕ), όπως τεκμηριωμένα καταγράφεται στο ΣΔΥ, να είναι «ΚΑΚΗ», με ότι κίνδυνους αυτό συνεπάγεται.
Ομοίως, καμία από τις δύο κυβερνήσεις δεν έλαβε την «επιτελική» μέριμνα να εκπονήσει ένα ολοκληρωμένο πλάνο έργων «masterplan», ώστε να μπορεί να αξιολογήσει, με αντικειμενικά (και όχι πολιτικάντικα) κριτήρια, τα τεχνικά έργα που είναι αναγκαία, να χαράξει πολιτικές για τις δράσεις, να εξασφαλίσει τους οικονομικούς πόρους που απαιτούνται.
Να λοιπόν που δεν ήταν αρκετή η απλή καταγραφή έργων στο ΣΔΥ, που και αυτό το χρήσιμο εργαλείο το κατάντησαν …..στοιχείο επικοινωνιακής πολιτικής και μικροπολιτικής αντιπαράθεσης! Εξάλλου, όπως σωστά επισημαίνει ο βουλευτής τους Β. Κόκκαλης, «η ένταξη στο ΣΔΥ δεν σημαίνει και υλοποίηση» ενός έργου.
Και για να έχουν οι αναγνώστες ολοκληρωμένη την εικόνα, αμφότεροι παρακολουθούν «ανέμελοι» τις αρμόδιες υπηρεσίες, οι οποίες χωρίς σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο (όπως όλες οι χώρες της ΕΕ), με περιορισμένη στελέχωση και πενιχρά τεχνικά μέσα, ελάχιστα πράγματα μπορούν να κάνουν για να ελέγξουν και να ανακόψουν την συνεχή επιδείνωση που προκαλούν κάθε χρόνο τα τεράστια υδατικά ελλείμματα της Θεσσαλίας.
- Σε ότι αφορά στα έργα μεταφοράς (εκτροπής) Αχελώου, δηλαδή φράγμα Συκιάς και σήραγγα μεταφοράς προς Μουζάκι, η προσπάθεια εξαπάτησης απαιτούσε τεκμηρίωση με κάποιους …αριθμούς.
Η εκτίμηση που διατυπώνουν για δαπάνη ενός (1) δισεκατομμυρίου ευρώ είναι σωστή.
«Παρέλειψαν» όμως να διευκρινίσουν ότι σχεδόν τα μισά από το ποσό αυτό αφορούν στο ΥΗΕ Μεσοχώρας, το οποίο ΔΕΝ συμπεριλαμβάνεται στα έργα εκτροπής !
[Ως γνωστόν, το έργο αυτό, ακόμη και ο ΣΥΡΙΖΑ, μετά από αρκετά χρόνια περιπλανήσεων και αφού εγκατέλειψε την καταστροφική του θέση για….κατεδάφιση, επέλεξε τελικά να το αδειοδοτήσει (2017)]
Τέτοια λαθροχειρία ομολογουμένως δεν την περιμέναμε. Φαίνεται όμως ότι οι ιδεοληπτικές αγκυλώσεις, το μίσος για τα έργα Αχελώου αλλά και η αγωνιώδης προσπάθεια να επανέλθουν στην κυβέρνηση είναι τόσο ισχυρά κίνητρα, που οδηγούν ακόμη και στην παραβίαση στοιχειωδών κανόνων του διαλόγου.
Για την ιστορία (από πίνακα των υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών, σε επικαιροποιημένες τιμές, Δεκ. 2013) :
Το φράγμα Συκιάς (μαζί με μελέτες, έργα πρόσβασης, μέρος απαλλοτριώσεων κλπ.) απορρόφησε 365 εκατ. ευρώ. Απομένουν 150 εκατ. για ολοκλήρωση (χωρίς ΥΗ Σταθμό).
Η σήραγγα μεταφοράς προς Μουζάκι, πλήρως διανοιγμένη και εν μέρει υπενδεδυμένη, απορρόφησε 228 εκατ. ευρώ. Απομένουν τα 2/3 της εσωτερικής επένδυσης και η τοποθέτηση θυροφραγμάτων, δηλαδή 65 εκατ. ευρώ.
Όσο για την «αμφίβολη» όπως λένε σκοπιμότητα του έργου, αυτή δεν αμφισβητήθηκε από το ΣτΕ (στο οποίο την αποδίδουν για να προσδώσουν κύρος στην «εκτίμησή» τους), ούτε ήταν δυνατόν το Δικαστήριο να εγκρίνει ή να απορρίψει μια οικονομοτεχνική μελέτη. Το ΣτΕ εξέδωσε ακυρωτικές αποφάσεις για διοικητικά θέματα ή παραλείψεις και επικέντρωσε στην τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και στην παραβίαση διεθνών συμβάσεων (πχ. σύμβαση Γρανάδας, κατάκλυση μοναστηριού Αγ. Γεωργίου, 2000). Όλα τα άλλα είναι εκ του πονηρού.
- Όμως ο φαρισαϊσμός για τα έργα άνω Αχελώου δεν σταματά εδώ. Επιστρατεύουν αόριστες ή αμφίσημες διατυπώσεις, σε μια προσπάθεια να κρύψουν την πολιτικάντικη τακτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ στο θέμα αυτό και – κυρίως – για να αποφύγουν να πούνε τι εκείνοι προτείνουν να γίνει με τα έργα αυτά.
Θαυμάστε διατύπωση : «…ένα έργο ημιτελές, χωρίς να διαφαίνεται πιθανότητα να ολοκληρωθεί» (;). Και ρωτάμε εμείς :
Εάν είναι έτσι, γιατί ο υπουργός Χρ. Σπίρτζης (Δεκ. 2015) στη Βουλή, σε σχετική ερώτηση, υποσχέθηκε ότι θα ολοκληρωθούν τα έργα ;
Γιατί ο Αλ. Τσίπρας στη Λάρισα (Συνέδριο 2017) δήλωσε ότι «σκεπτόμαστε» την υδροηλεκτρική αξιοποίηση του ταμιευτήρα Συκιάς ; Γιατί ο τότε υφυπουργός ΥΠΑΑΤ Β. Κόκκαλης, κατά την περίοδο της «μετάβασής» του από την δεξιά στην αριστερά, δήλωνε δημόσια σε επιτροπή που τον επισκέφθηκε (2017) ότι «…η εφαρμογή των σχεδίων διαχείρισης του 2014, τα οποία προβλέπουν την μερική μεταφορά υδάτων από τον Αχελώο προς τη Θεσσαλία, αποτελούν μονόδρομο ζωτικής σημασίας για την επιβίωση και την ανάπτυξη της περιοχής» ;
Γιατί και πάλι ο Χρ. Σπίρτζης το 2019 ενέκρινε πίστωση (ΣΑΕ) για την συντήρηση έργων που….δεν θα ολοκληρωθούν ;
Για μας η εικόνα είναι καθαρή : Και ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ έχουν ανάγκη να κρατούνε ως «όμηρο» τα έργα Αχελώου, να παίζουν με το ψευτοδίλημμα «υπέρ/κατά» της εκτροπής (άσφαιρος δικομματικός καυγάς), χωρίς να ξοδεύουν χρήματα, ούτε για την ολοκλήρωσή τους (που απαιτεί 220 έως 250 εκατ. ευρώ – δες προηγούμενα), ούτε όμως και για την κατεδάφιση τους, που και για αυτήν κατά την εκτίμηση μας απαιτείται μια αντίστοιχου ύψους δαπάνη.
Με άλλα λόγια επιλέγουν να συντηρούν την ψευδαίσθηση (στην οποία ο ΣΥΡΙΖΑ αυτοπαγιδεύθηκε για τα καλά…..), ότι τα έργα αυτά είναι δυνατόν να παραμένουν εσαεί εγκαταλειμμένα στα βουνά των Αγράφων, έως ότου κάποιος από τους δυο ανεύθυνους μονομάχους υποχρεωθεί τελικά να δώσει μια λύση !
Την ίδια ώρα οι κίνδυνοι για την Θεσσαλία αυξάνονται (ξηρασία, διάβρωση εδαφών), η οικολογική καταστροφή ποταμών και υπόγειων υδροφορέων επεκτείνεται, η γεωργία μπαίνει σε μεγαλύτερες δυσκολίες, το κόστος παραγωγής αυξάνεται και το εισόδημα (κυρίως των μικρομεσαίων) αγροτών παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.
Με τον τρόπο αυτό αποδεικνύεται μεταξύ άλλων πόσο υποκριτικές είναι οι ευαισθησίες τους για το περιβάλλον και για το πολύπαθο ποτάμι, εφόσον χωρίς ολοκλήρωση (τεχνητή λίμνη) ή χωρίς κατεδάφιση (αποκατάσταση φυσικής ροής του ποταμού), ο Αχελώος ΔΕΝ μπορεί να επανέλθει σε μια φυσιολογική λειτουργία (!), ενώ οι σοβαρότατοι κίνδυνοι από πλημμυρικά φαινόμενα ελλοχεύουν (δες έκθεση που παρέδωσαν στον Χρ. Σπίρτζη οι επιστήμονες πραγματογνώμονες).
Συνεπώς, δεδομένου ότι οι δηλώσεις του Χρ. Σπίρτζη και του Β. Κόκκαλη για ολοκλήρωση των έργων ήταν μια ψευτιά, ενώ παράλληλα οι «σκέψεις» του Αλ. Τσίπρα για υδροηλεκτρική αξιοποίηση της Συκιάς απλώς πιστοποίησαν την αναξιοπιστία του, τι προτίθενται ΤΩΡΑ, στις παρούσες συνθήκες, να πράξουν στον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ ;
Θα «απελευθερώσουν» το μπαζωμένο ποτάμι από τον τεράστιο όγκο σκυροδεμάτων και χωματισμών των ημιτελών έργων ;
Θα επαναφέρουν τον Αχελώο στην αρχική του μορφή, με παράλληλη αποκατάσταση του τοπίου, διαθέτοντας κάποιες εκατοντάδες εκατ. ευρώ για τον σκοπό αυτό ; και εάν αυτή είναι η πολιτική τους πρόταση, γιατί δεν την «εφάρμοσαν» στην διάρκεια των 4,5 ετών κυβερνητικής θητείας ;
Θα απαιτήσουν, έστω και τώρα, από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, με πίεση στη Βουλή και ενημέρωση της κοινής γνώμης, την άμεση κατεδάφιση των έργων ;
Προφανώς δεν περιμένουμε απάντηση. Το μόνο που τους απασχολεί είναι να μην έχουν πολιτικό κόστος από την ανυπαρξία πολιτικής πρότασης και να συνεχίσουν ανεύθυνα να «παίζουν» τον κόσμο με γενικότητες και αοριστίες, που ενίοτε ακούγονται ευχάριστες, δεν συνιστούν όμως μια πολιτική πρόταση διεξόδου, ούτε σε ότι αφορά στα έργα Αχελώου, ούτε συνολικά των υδατικών – οικολογικών προβλημάτων στη Θεσσαλία.
*Κώστας Γκούμας, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κεντρικής Ελλάδας
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
