Άρθρα » Η κοινωνία των «άσχημων»*

Η κοινωνία των «άσχημων»*

Η κοινωνία των «άσχημων»*

Του Λάμπρου Αναγνωστόπουλου

Το λιντσάρισμα και τελικά ο θάνατος του Ζακ Κωστόπουλου πριν λίγες μέρες στην Ομόνοια, μέρα μεσημέρι, έχει «συγκλονίσει» την ελληνική κοινωνία. Ο 33χρονος Ζακ χτυπήθηκε μέχρι θανάτου, αφού μπήκε σε κεντρικό κοσμηματοπωλείο, υπό συνθήκες που πάντως ακόμη ερευνώνται. Σκέφτομαι ότι όλο και περισσότερο συνηθίζουμε στην ασχήμια, στη φρίκη του Τέρατος, που έλεγε ο Μάνος Χατζηδάκης. Γιατί μέσα από τα περιστατικά αυτά και τα όσα ακολουθούν απ’ όλες τις πλευρές, φανερώνεται και το πραγματικό πρόσωπο των ανθρώπων που απαρτίζουν μια κοινωνία. Στο μεταξύ έχουν γραφτεί δεκάδες άρθρα για την υπόθεση, ενώ εκατοντάδες πολίτες έχουν εκφράσει και συνεχίζουν να εκφράζουν τις απόψεις τους- όπως συνηθίζεται πια- μέσα από το «βήμα» που τους δίνουν τα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ποιο είναι το αποτέλεσμα;

Εν έτη 2018, ένας άνθρωπος λιντσαρίστηκε στο κέντρο της Αθήνας και στους περισσότερους φαίνεται ως κάτι φυσιολογικό. Αυτό προκύπτει, από την στιγμή που δεν εστιάζουμε στον θάνατο- δολοφονία, αλλά στο αν ο Ζακ είχε πρόθεση να ληστέψει, αν ήταν ομοφυλόφιλος, οροθετικός ή υπό την επήρεια ουσιών. Εξάλλου, πολλοί είναι αυτοί που προτάσσουν τα παραπάνω ως επιχειρήματα για να δικαιολογήσουν το λιντσάρισμα και κυρίως οι ίδιοι οι δράστες. Στο μυαλό μου έρχεται μια παλιά ιστορία, από το 400 π.Χ., όταν ο ιστορικός φιλόσοφος και στρατηγός Ξενοφών, στη διάρκεια της Καθόδου των Μυρίων που εκτυλίχθηκε στη Μ. Ασία, χτύπησε έναν στρατιώτη. Τότε, η χειροδικία κατά ανθρώπου, ακόμη κι αν επρόκειτο περί του τελευταίου στρατιώτη, θεωρούταν βαρύ παράπτωμα, έστω κι αν αυτός που χειροδικούσε ήταν στρατηγός, όπως ο Ξενοφών. Τα χτυπήματα κατά ανθρώπου, αν δεν συμβαίναν στο πεδίο της μάχης, παραβίαζαν την αρχή του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας!

Στη συνέχεια, ο Ξενοφών, αντί να αναγνωρίσει το σφάλμα του ενώπιον των στρατιωτών, που τον κατηγόρησαν αμέσως για αυθάδεια, επιχείρησε να παρακάμψει το ζήτημα τονίζοντας τον λόγο για τον οποίο έδειρε τον στρατιώτη. Εκείνος για να μην κουβαλάει στις πλάτες του έναν άλλο στρατιώτη, βαριά τραυματισμένο, πήγε να τον θάψει κι ας μην είχε πεθάνει ακόμη, με τον ισχυρισμό ότι θα πέθαινε ούτως ή άλλως. Ο Ξενοφών τότε, με την πονηριά του, ανέφερε χαρακτηριστικά πως «όλοι θα πεθάνουμε κάποια στιγμή, πρέπει γι’ αυτό να μας βάλεις ζωντανούς στον τάφο;». Με αυτό τον τρόπο κατάφερε από εκεί που κατηγορούταν από τους στρατιώτες του για προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, να εισπράξει την επιδοκιμασία τους, καθώς οι περισσότεροι φώναζαν πως καλά έκανε και τον χτύπησε.

Έτσι λοιπόν και στην περίπτωση του Ζακ Κωστόπουλου, υπάρχουν πολλοί που λένε πως θα πράττανε το ίδιο, αφού «ο ναρκομανής, ομοφυλόφιλος και οροθετικός, μπήκε με μαχαίρι και πήγε να ληστέψει τον καημένο τον νοικοκύρη καταστηματάρχη». Λυπάμαι αλλά δεν έχει καμία σημασία αν τον έλεγαν Ζακ, αν ήταν ομοφυλόφιλος κι αν όντως είχε πρόθεση να ληστέψει. Άλλωστε, τα βίντεο που έχουμε δει είναι κατατοπιστικότατα και δεν πρέπει να χάνουμε σε ένα ακόμη περιστατικό βίας το δάσος. Αποτελεί γεγονός ότι η επίθεση στον αδύναμο, ο φόβος του διαφορετικού, η διαφθορά, το ψέμα και η περιθωριοποίηση ανθρώπων, αποτελούν φαινόμενα που ασχημαίνουν την κοινωνία και δυστυχώς τείνουν να γίνουν ανεκτά. Ακόμη, δεν ξέρω αν πιάσαμε πάτο συνολικά, αλλά σίγουρα κάτι δεν κάνουμε σωστά. Και οι ευθύνες σαφέστατα διαχέονται μεταξύ των πολιτικών και των πολιτών.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι παρουσιαζόμαστε αποβλακωμένοι και αντιμετωπίζουμε τα πάντα χωρίς λογική και κριτική σκέψη. Η κρίση συνολικά, με ελάχιστες εξαιρέσεις, έχει βγάλει στην «επιφάνεια» τα πιο άσχημα χαρακτηριστικά μας. Απαιτείται πολλή προσπάθεια σε όλα τα επίπεδα για να αλλάξει αυτή η κατάσταση και ίσως να παραμένει στο χέρι μας. Όμως, μέσα στο σκηνικό της κρίσης- πρώτα ηθικής και κοινωνικής και μετά οικονομικής- μοιάζουμε κυριολεκτικά αποπροσανατολισμένοι. Αντί να κυριαρχούν στην κοινωνία μας ανθρώπινες αξίες όπως η αλληλεγγύη, ο σεβασμός, η κοινωνική συνείδηση, επιτρέπουμε συνειδητά ή ασυνείδητα με τον τρόπο ζωής μας, την καλλιέργεια κλίματος φόβου, πανικού και μίσους. Μήπως τελικά αυτοί είμαστε;

 

Διαβάστε επίσης: