ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΥΘΟΙ

Ο Νέστωρ*

Ο Νέστωρ*

Νέστωρ και Αχιλλέας

Από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο στο 16ο Δ. Σχ. Λάρισας, συγγραφέα

ΓΕΝΙΚΑ – ΚΑΤΑΓΩΓΗ: Ο Νέστορας ήταν ένας μυθικός ήρωας της αρχαίας Ελλάδας και βασιλέας της Πύλου στη Μεσσηνία. Ήταν γιος του Νηλέα και της Χλωρίδας. Πήρε το προσωνύμιο Γερήνιος, από τη Γερήνια, πόλη της Λακωνίας ή ίσως της Μεσσηνίας1, όπου βρισκόταν, όταν ο Ηρακλής σκότωσε τον Νηλέα και έντεκα από τα παιδιά του [επειδή ο Νηλέας αρνήθηκε να τον βοηθήσει στην κάθαρση για τον φόνο του Ιφίτου]. Η ουσία είναι ότι χάρις στην απουσία του σώθηκε από το μένος του Ηρακλή. Η σύζυγός του ήταν είτε η Ευρυδίκη είτε η Αναξίβια. Μεταξύ των γιων του Νέστορα καταγράφονται οι Πεισίστρατος, Θρασυμήδης, Αντίοχος, Εχέφρων και η Πολυκάστη.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΕΣ: Σπάνια κάποια μυθική ηρωική προσωπικότητα εμφανίζεται να συμμετέχει σε τόσα συλλογικά ηρωικά κατορθώματα, όσο ο Νέστορας. Έτσι, ο βασιλιάς αυτός της Πύλου συμμετείχε διαδοχικά στον πόλεμο των Λαπιθών της Λάρισας εναντίον των Κενταύρων [Κενταυρομαχία], στην Αργοναυτική Εκστρατεία, στο κυνήγι του Καλυδώνιου Κάπρου, αλλά και, υπέργηρος ων, στον Τρωικό Πόλεμο. Σ΄αυτόν τον τελευταίο συλλογικό ηρωικό αγώνα του αρχαίου Ελληνισμού, ο Όμηρος παρουσιάζει τον Νέστορα ως σοφό και συνετό γέροντα, που οι συμβουλές του ακούγονται με σεβασμό από όλους τους Αχαιούς.

ΣΤΟΝ ΤΡΩΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ: Ο ίδιος και οι γιοι του, Αντίοχος και Θρασυμήδης, πολέμησαν στο πλευρό των Αχαιών στον Τρωικό Πόλεμο. Αν και ο Νέστωρ ήταν ήδη πολύ γέρων όταν άρχισε ο πόλεμος [πιστεύεται ότι ήταν κοντά 100 χρονών!], ήταν γνωστός για την ανδρεία του και την ικανότητά του στη ρητορική και τη σοφία. Στην Ιλιάδα, συχνά δίνει συμβουλές για τους νεότερους πολεμιστές, ενώ είναι και ο βασικότερος παράγοντας στην προσπάθεια συμβιβασμού Αχιλλέα και Αγαμέμνονα για το θέμα της Βρησηίδας. Παρ΄όλο που ήταν πολύ γέρος για να συμμετάσχει σε τέτοιο πόλεμο, οδήγησε τα στρατεύματα της Πύλου στην Πόλη του Ιλίου. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά συχνά οδηγούσε άφοβα το άρμα του μπροστά στις πύλες της Τροίας. Κάποτε, μάλιστα, ένα από τα άλογα του άρματός του φονεύτηκε από βέλος του Πάρη. Στους νεκρικούς αγώνες προς τιμήν του Πατρόκλου ο Νέστωρ φέρεται να συμβουλεύει το γιο του, Αντίοχο, για το πώς να κερδίσει την αρματοδρομία. Αξίζει να σημειωθεί πως λίγες μέρες αργότερα ο γιος του φονεύτηκε από τους Τρώες.

Ο ΝΕΣΤΩΡ ΣΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ: Στην Οδύσσεια, ο Όμηρος μας πληροφορεί πως ο Νέστωρ ήταν από εκείνους που, μετά την κατάκτηση της Τροίας, επέστρεψε με ασφάλεια στην πατρίδα του. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος δεν έλαβε μέρος στη λεηλασία της κατακτημένης πόλης. Αργότερα ο Τηλέμαχος, γιος του Οδυσσέα, επισκέφθηκε τον Νέστορα στην Πύλο για να πληροφορηθεί σχετικά με τη μοίρα του πατέρα του.  Ο Νέστωρ υποδέχθηκε τον Τηλέμαχο ευγενικά και πλουσιοπάροχα, αλλά δεν ήταν σε θέση να του παράσχει οποιαδήποτε πληροφορία για την τύχη του πατέρα του. Ακόμη, στην Οδύσσεια εμφανίζεται και η σύζυγος του Νέστορα [κατά τον Όμηρο αυτή είναι η Ευρυδίκη, μια μυθολογική φιγούρα ξεχωριστή από τη σύζυγο του Ορφέα με το ίδιο όνομα] και οι υπόλοιποι εν ζωή γιοι του: Εχέφρων, Στράτιος, Περσέας, Θρασυμήδης και Πεισίστρατος.

ΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΡΑ: Μια περίεργη περίπτωση καταγραφής μιας συμβουλής έχουμε στη ραψωδία Λ της Ιλιάδας. Εδώ, όταν ο Πάτροκλος έρχεται να Νέστορα για συμβουλές, ο Νέστωρ τον πείθει ότι είναι επείγουσα ανάγκη γι” αυτόν να μεταμφιεστεί σαν τον Αχιλλέα. Όμως, εδώ υποκρύπτεται [κατά τον Karl Reinhardt] σοφά μια ειρωνία: Ο Πάτροκλος πήγε στη σκηνή του Νέστορα γιατί τον έστειλε ο Αχιλλέας να μάθει τι απέγινε ο γιατρός Μαχάων που είχε πριν τραυματιστεί. Και ο Νέστωρ του είπε τότε να φορέσει τη στολή του Αχιλλέα. Ο Πάτροκλος παίρνοντας τοις μετρητοίς τη συμβουλή ντύνεται με τη στολή του Αχιλλέα και εφορμά στα τείχη της Τροίας με τα γνωστά αποτελέσματα2…   Γενικά ο Όμηρος δίνει αντιφατικές απεικονίσεις του Νέστορα ως πηγή συμβουλών. Συχνά, ο Όμηρος τον περιγράφει ως έναν σοφό άνθρωπο που προσφέρει επανειλημμένα χρήσιμες συμβουλές στους Αχαιούς. Όμως, πολλές φορές οι συμβουλές του είναι συχνά αναποτελεσματικές [Ιλιάδα Β και Δ, όπου προτρέπει και καθοδηγεί τους Αχαιούς να χρησιμοποιούν τεχνικές πολέμου με τα δόρατα που στην πραγματικότητα ήταν καταστροφικές]. Ακόμη και η συμβουλή του προς τον Πάτροκλο οδήγησε εκείνον στο θάνατο. Ωστόσο η αποτελεσματικότητα των συμβουλών του Νέστορα έχει να κάνει με έναν αστάθμητο παράγοντα του ομηρικού αλλά και του μυθικού κόσμου γενικότερα: Τους Ολύμπιους θεούς που “εισβάλλουν” στη εξέλιξη των διαφόρων μαχών και ανατρέπουν οτιδήποτε φαινόταν ως τότε λογικό και αναμενόμενο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Pedrick, Victoria (1983). «Η Παραδειγματικής Φύση της ομιλίας του Νέστορα στην Ιλιάδα Αμερικανική Φιλολογική Ένωση 113.:. 55-68. Roisman, Hanna (2005). «Νέστωρ ο καλός Σύμβουλος» Classical Quarterly 55:.. 17-38. Ιλιάδα 1,247 – 253.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com www.scribd.com/oikonomoukon

1. Μερικοί σύγχρονοι ερευνητές πιστεύουν ότι η αρχαία Γερηνία τοποθετείται στον λόφο, κοντά στο χωριό Κάμπο Αβίας, σε υψόμετρο 350 – 421 μ., 22 χλμ. από την Καλαμάτα, όπου είναι τό κάστρο της Ζαρνάτας.

2. Ομήρου, Ιλιάδα Λ 798.

ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

Διαβάστε επίσης: