ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΥΘΟΙ

Η Αμάλθεια*

Η Αμάλθεια*

Από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο στο 16ο Δ. Σχ. Λάρισας, συγγραφέα

Η Αμάλθεια ήταν η τροφός του Δία στο Ιδαίο Άντρο, όπου και τον είχε κρύψει η μητέρα του Ρέα, για να γλυτώσει από τον πατέρα του, τον Κρόνο, ο οποίος έτρωγε τα παιδιά του. Άλλοτε περιγράφεται ως μια Υάς Νύμφη και άλλοτε ως κατσίκα, από το κέρας της οποίας τρεφόταν ο Δίας με γάλα και μέλι.

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ: Αμάλθεια < α- στερητικό + μάλθος [= έλλειψη, στέρηση (βλ. μαλθακός)], οπότε η αρχική σημασία της λέξης Αμάλθεια ήταν η μη στέρηση και κατά συνέπεια η γενναιοδωρία.

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΣΙΚΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΡΑΣ: Η κατσίκα Αμάλθεια έδινε το γάλα της στον μικρό Δία. Μαζί με τη Μέλισσα και τους μυθικούς Κουρήτες βοήθησαν στην περιπετειώδη γέννηση και ανατροφή του Δία, του μεγαλύτερου των δώδεκα θεών του Ολύμπου, ώστε αυτός μεγαλώνοντας να διεκδικήσει και να αποκτήσει την εξουσία του από τον πατέρα του και τους Τιτάνες ως κυρίαρχος του κάσμου. Μια μέρα, καθώς η Αμάλθεια έπαιζε με το μικρό Δία, αυτός κατά λάθος της έσπασε το κέρατο. Για να μη στεναχωριέται η Αμάλθεια και ως ένδειξη ευγνωμοσύνης, ο Δίας έκανε το σπασμένο κέρατο να είναι πάντα γεμάτο με ό,τι λαχταρούσε ο κάτοχός του. Αυτό έμεινε γνωστό στην ιστορία σαν το “κέρατο της Αμάλθειας”, ένα αιώνιο σύμβολο αφθονίας, πλησμονής των αγαθών και ευημερίας του ανθρώπου.

ΤΟ ΚΕΡΑΤΟ ΤΗΣ ΑΜΑΛΘΕΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΗΡΑΚΛΗΣ: Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, που αφορά σε μεταγενέστερο μύθο, ο ήρωας Ηρακλής, γιός του Δία, είχε στην κατοχή του το κέρατο της Αμάλθειας. Ο Ηρακλής μονομάχησε με τον κερασφόρο Αχελώο για την καρδιά της Δηιάνειρας, που έγινε γυναίκα του αργότερα. Στη διάρκεια της πάλης, ο Ηρακλής έσπασε το κέρατο του Αχελώου, που αναγνώρισε την ήττα του και εγκατέλειψε την διεκδίκηση της Δηιάνειρας. Ο Ηρακλής, μεγαλόψυχος με τους εχθρούς του, συγχώρεσε τον ηττημένο Αχελώο και του επέστρεψε το κέρατο της Αμάλθειας, αλλά και το δικό του κέρατο που έσπασε στη μάχη.

Η ΑΙΓΙΔΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΤΗΣ ΑΜΑΛΘΕΙΑΣ: Όταν ο Δίας μεγάλωσε και διεκδίκησε την εξουσία από τον πατέρα του Κρόνο, έπρεπε να αντιμετωπίσει τους Τιτάνες, που μαζί με τον Κρόνο κυβερνούσαν το σύμπαν. Σε αυτή τη μάχη ο Δίας χρειαζόταν μία κατάλληλη ασπίδα (κατ’ άλλους πανοπλία), άτρωτη και φοβερή στην όψη. Αυτή την ασπίδα την κατασκεύασε ο Ήφαιστος με τη δορά (δέρμα) της Αμάλθειας που ήταν αδιαπέραστη από βέλη, και πάνω της προσάρτησε το κεφάλι της Γοργόνας ή Μέδουσας, που όποιος την αντίκριζε γινόταν πέτρα. Μετά τη σπουδαία μάχη [Τιτανομαχία] που του έδωσε την απόλυτη εξουσία, ο Δίας έδωσε την πανοπλία του, ή αλλιώς αιγίδα [>αίγα=κατσίκα], στην κόρη του Αθηνά.

ΜΙΝΩΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ ΑΜΑΛΘΕΙΑ: Ο μύθος της Αμάλθειας υποκρύπτει την προϋπάρχουσα παρουσία μιας θεότητας της γαλουχίας και της μητρότητας που ήταν κυρίαρχη στην Μινωική Κρήτη. Άλλα ονόματα αυτής της θεότητας, όπως Αδράστεια1, Νύμφη του Ψηλορείτη, κ.ά. είναι απλά αντίγραφα-συνώνυμα της Αμάλθειας.

ΚΑΤΑΣΤΕΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΜΑΛΘΕΙΑΣ: Ο αστερισμός Ηνίοχος έχει περί τους 150 ορατούς αστέρες. Ο α Ηνιόχου είναι και ο φωτεινότερος του αστερισμού, με φαινόμενο μέγεθος 0,08 και είναι γνωστός με το ιδιαίτερο όνομα Αίγα. Πρόκειται για τον καταστερισμό της Αμάλθειας που έγινε τιμητικά προς την τροφό του, από το Δία. Μια σχετική περιγραφή διαβάζουμε από τον Ρωμαίο μυθογράφο Υγίνο, στην Ποιητική Αστρονομία του.

BΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: M.P. Nilsson, Η Μινωική-Μυκηναϊκή Θρησκεία και την επιβίωση της στην Ελληνική Θρησκεία, 1950, σ. 537 κ.ε.. Ησίοδος, Θεογονία, 484. Υγίνος, Ποιητική Αστρονομία, ΙΙ.13 και Fabulae,182.Κerenyi Karl, Οι Θεοί των Ελλήνων, Λονδίνο,Thames & Hudson, 1951.

konstantinosa.oikonomou@gmail.com www.scribd.com/oikonomoukon

  1. 1. Σύμφωνα με παράρχαιες μυθικές παραδόσεις της Κρήτης, η Αδράστεια [Αμάλθεια] ήταν μια Νύμφη κόρη του βασιλιά της Κρήτης Μελισσέα [τροφή άλλωστε του Δία ήταν και το μέλι!].

ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

 

Διαβάστε επίσης: