Άρθρα » Έχει μέλλον η επιστημονική φαντασία στην επαρχία σήμερα;*

Έχει μέλλον η επιστημονική φαντασία στην επαρχία σήμερα;*

Έχει μέλλον η επιστημονική φαντασία στην επαρχία σήμερα;*

Του Θανάση Μάργαρη

Φίλε αναγνώστη και αγαπητοί φίλοι της Ε.Φ., ό,τι θα σας μεταφέρω παρακάτω, είναι ενδόμυχες σκέψεις και παραστάσεις ζωής που βίωσα και αποτελούν για μένα θεμέλιο που διαμόρφωσε το χαρακτήρα μου, που πλάτυνε τους ορίζοντες της πνευματικής μου υπόστασης, που έδωσε, αν θέλετε, ένα θετικό στήριγμα για τη μετέπειτα πορεία της ζωής μου.

Το προσωπικό παρελθόν είναι έντονο και πλήρες από μνήμες τόσο στιγμών, όσο και πνευματικών αναζητήσεων, μέσα από δαιδαλώδεις διαδρομές σε αναγνώσεις και μελέτες, που είχαν σαν αποτέλεσμα, τη δημιουργία μιας σχέσης ερωτικής θάλεγα με τη λογοτεχνία του φανταστικού και δη με την Επιστημονική Φαντασία ειδικότερα.

Το προσωπικό παρόν στην πόλη μου σήμερα κινείται, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, σε τηλεοπτικά πλαίσια, όπου τα πάντα γίνονται πρότυπα ενός ανόητου μιμητισμού και κυρίως σε νέους ανθρώπους, με αποτέλεσμα η σκέψη τους και οι πρακτικές τους να διαμορφώνουν ένα χαρακτήρα χωρίς παιδεία, χωρίς ιδεολογία και ειδικότερα χωρίς ελευθερία σκέψης και έκφρασης. Βέβαια αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο και στους «πνευματικούς» ταγούς και στην επιβολή αντιλήψεων και ιδεών στην άγουρη νεολαία της επαρχίας, η οποία άγεται και φέρεται ανάλογα με τις «νουθεσίες» κάποιων τέτοιων μονάδων.

Βεβαίως όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν τον κεντρικό πυρήνα της πνευματικής λογοτεχνικής δράσης στην πόλη μου. Υπάρχουν εστίες φωτεινές που απλώς σήμερα βρίσκονται σε κάποια μορφή στασιμότητας.

Μέσα από την πληθώρα των εκδηλώσεων, ξεχωρίζουν κάποιες παρουσιάσεις αξιόλογων δημιουργών που ευτυχώς λαμπρύνουν με τα γραπτά τους το χώρο της συγγραφής, μέσα από αυτόν τον κυκεώνα του «τίποτα» που πλημμυρίζει ολόκληρο σχεδόν τον ελλαδικό χώρο.

***

Επιχειρώντας ένα προσωπικό «Flash Back» στο παρελθόν και σε ό,τι εγώ βίωσα κάποιες δεκαετίες προσωπικής πνευματικής αναζήτησης, θα σταθώ σε κάποιες εποχές που με σημάδεψαν και χάραξαν ανεξίτηλα τον ορίζοντα των επιλογών μου.

Η δεκαετία του ’60, των φοιτητικών μου χρόνων, ήταν εκείνη που μέσα σ’ ένα πλαίσιο χουντικών απαγορεύσεων, όπλισε και εμένα και τους φίλους μου δημιουργούς της Θεσσαλονίκης, με την επιμονή της άρνησης κάθε αντιδραστικής πρότασης μέσα από κείμενα που ευτυχώς κυκλοφορούσαν και διαμόρφωσαν θετικά το πνευματικό “status” του αναγνώστη.

Τότε γνώρισα τον Άρθουρ Κλαρκ με τους «Επικυρίαρχους», το Ρέϊ Μπράντμπερι με το «Φαρενάϊτ 451» και τον «Εικονογραφημένο Άνθρωπο».

Τότε απόλαυσα στο σελιλόϊντ τη μεταφορά των παραπάνω αριστουργημάτων από τον Φρανσουά Τριφό και τον Τζακ Σμάϊτ, μαζί με τα θαυμάσια φιλμ «Οδύσσεια του Διαστήματος» των Κιούμπρικ – Κλαρκ και «Σολάρις» των Ταρκόφσκι – Λεμ.

Ήταν η εποχή της αμφισβήτησης, μέσα από το «Γούνστοκ» κατά του Βιετνάμ, η εποχή που μέσα από υπαινικτικά κείμενα σκεπτόμενοι συγγραφείς  – με το μανδύα του φανταστικού –  προσπάθησαν να φωτίσουν έστω αμυδρά το διαρκές πνευματικό σκοτάδι εκείνης της εποχής.

Ο φίλος συγγραφέας Γιώργος Κάτος  – «έφυγε» από τη ζωή το 2005 –  με δύο μοναδικές νουβέλες του φανταστικού προσπάθησε με αρκετά ψήγματα να τονίζει το ανθρώπινο άγχος μέσα σε μια εποχή έντονης πνευματικής καταπίεσης με αποτέλεσμα την προσωπική του ταλαιπωρία από τα όργανα της «τάξης» του καθεστώτος.

Ήταν οι νουβέλες «Άπνοια» και «Η βασιλεία των κατσαρίδων» (Εκδόσεις Εγνατία), δύο μυθιστορήματα εμπνευσμένης γραφής, βιωματικής κυρίως και με αποδέκτη σκεπτόμενους αναγνώστες με υγιείς πνευματικούς προσανατολισμούς.

Την επόμενη δεκαετία του ’70 και κυρίως μετά την πτώση της χούντας, είχα την τύχη μέσω του περιοδικού «Αινίγματα του Σύμπαντος» να γνωρίσω δυο μοναδικούς σκαπανείς του φανταστικού, το Χρήστο Λάζο – που «έφυγε» από τη ζωή το 2016 – και το Μάκη Πανώριο.

Ήταν η εποχή που η Ε.Φ. βρισκόταν σ’ ένα απόγειο δημιουργίας. Οι ανθολογίες του «Εξάντα» και οι σπάνιες εκδόσεις βιβλίων από τον ακούραστο αείμνηστο Βασίλη Καλλιπολίτη, έδωσαν στην Ε.Φ. το κύρος και την αξία μιας ζωντανής λογοτεχνίας που δεν τέρπει απλώς, αλλά προβληματίζει και χτίζει συνειδήσεις και αντιλήψεις ουσίας και θετικού και ποιοτικού προσανατολισμού.

Βεβαίως αργότερα  – δεκαετίες ’80 και ’90 –  οι εκδόσεις «Παραπέντε» με εξοικείωσαν με μεγάλα ονόματα του χώρου όπως οι Φίλιπ Ντικ, Ούρσουλα Λεγκέν, Άλις Σέλντον, Χάρλαν Έλισον και αρκετοί άλλοι συγγραφείς ποιοτικού βεληνεκούς.

Τη δεκαετία του ’90 ο ακούραστος Χρήστος Λάζος με την «Ανδρομέδα» και ο Γιώργος Γούλας με το «Big Bang» συντρόφευσαν τη ζωή μου, με μια παρέα αξέχαστη.

***

Και ερχόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και το ξεκίνημα του 2000 και εντεύθεν.

Στα Γιάννενα οι ακούραστοι Νίκος Θεοδώρου και Δημήτρης Σπυρίδωνος με τους «Δραματουργούς των Γιανν» και το «ΕΦΖΙΝ» αντίστοιχα έβαλαν το πρώτο λιθαράκι στο επαρχιακό οικοδόμημα της Ε.Φ..

Ακολουθήσαμε στη Λάρισα ο γράφων και οι φίλοι Παύλος Γκάσταρης και Γιώργος Σούλτης με το ρέκτη εκδότη της «Σκάλας» Γιάννη Λίταινα με τα εννέα τεύχη της «Κοσμικής Διάστασης» ενός περιοδικού  – δυστυχώς δεν κατάφερε να επιβιώσει –  που με την ποιοτική επιλογή ύλης και τις συνεντεύξεις στο γράφοντα αξιόλογων δημιουργών του χώρου όπως οι Μάκης Πανώριος, Χρήστος Λάζος, Δόμνα Παστουρματζή, Θωμάς Μαστακούρης, Κωνσταντίνος Ρωμοσιός και άλλοι, διέγραψε μια σημαντική πορεία στο χώρο της λογοτεχνίας του φανταστικού. Συμπαραστάτης η εξαίρετη ποιήτρια Λίνα Καράμπα με συνεντεύξεις του γράφοντα στο Δημοτικό Ραδιόφωνο.

Σήμερα η μόνη όαση στον περιοδικό χώρο είναι για μας τους επίμονους αναγνώστες-ταξιδιώτες στα μονοπάτια των άστρων η περιοδική έκδοση των «Φανταστικών Χρονικών», οι μοναδικές εκδηλώσεις των ακούραστων μελών της Α.Λ.Ε.Φ. και οι ποιοτικές εκδόσεις της «Άγνωστης Καντάθ» της Θεσσαλονίκης. Επίσης ανάσες δροσιάς τότε το «9» της «Ελευθεροτυπίας» των μοναδικών και φίλων Άγγελου Μαστοράκη – «έφυγε» από τη ζωή το 2016 –  και Χρήστου Ξανθάκη, αρθρογράφου σήμερα της «Νέας Σελίδας».

Σήμερα επίσης οι αξιόλογοι συγγραφείς Δημήτρης Καραδήμος, με μια πλειάδα συγγραφέων του φανταστικού, μεταξύ των οποίων και ο γράφων, κυκλοφόρησαν δύο μοναδικές συλλογές διηγημάτων με τίτλους «Στους αχαρτογράφητους τόπους της φαντασίας» και «Στο δρόμο για τις Πλειάδες».

Δυστυχώς, φίλε αναγνώστη στην επαρχία δεν κινείται τίποτα, μια άπνοια γενικώς, στο χώρο της λογοτεχνίας του φανταστικού, πλην μεμονωμένων προσπαθειών και κάποιων εξαιρέσεων.

Ευτυχώς όμως αχτίδες φωτός υπάρχουν και για να μην κλείσω απαισιόδοξα αυτό το κείμενο θα το αναφέρω επιγραμματικά.

Συγγραφικό δυναμικό υπάρχει, άνθρωποι με γνώσεις και όρεξη υπάρχουν. Απλώς περιμένουν κάποιον να δώσει το έναυσμα της εκκίνησης.

ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

Διαβάστε επίσης: