Συνεντεύξεις » Χρήστος Χατζηχριστοδούλου: Ποιες παραλίες «προτιμούν» τα μικρόβια
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου: Ποιες παραλίες «προτιμούν» τα μικρόβια

Χρήστος Χατζηχριστοδούλου: Ποιες παραλίες «προτιμούν» τα μικρόβια

Του Πάνου Γαρουφαλιά

Πόσο καθαρές είναι οι θάλασσές μας και πότε μπορούμε να κολλήσουμε μικρόβια κολυμπώντας; Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε τις πισίνες; Πως μπορούμε να μειώσουμε τα κουνούπια στο σπίτι με απλές κινήσεις. Σε αυτά και σε άλλα σημαντικά ερωτήματα απαντά σε συνέντευξή του στη Larissanet o Καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Χρήστος Χατζηχριστοδούλου. Ο καθηγητής σημειώνει ότι μπορεί να έχουμε τις πιο καθαρές θάλασσες, αλλά η πυκνότητα των κολυμβητών σε κάποιες πλάζ φαίνεται να ευνοεί την ανάπτυξη μικροβίων. Μάλιστα εξηγεί τι συμβαίνει με τα μικρόβια στις πισίνες.

Αναφέρεται στα είδη κουνουπιών που έχουμε στη  Ελλάδα και τι νοσήματα μεταφέρουν αυτά. Τέλος αναλύει το πρόγραμμα που τρέχει και αφορά στον έλεγχο των νοσημάτων σε πύλες εισόδου σε όλη την Ευρώπη, σε λιμάνια, αεροδρόμια και σιδηροδρομικούς σταθμούς. Αναλύει πόσο εύκολο είναι να μεταφερθεί ένα νόσημα μέσω ενός κρουαζιερόπλοιου ή ενός αεροπλάνου από μια χώρα στην άλλη.

Ποια είναι η λειτουργία του εργαστηρίου του Τμήματος και βοηθάει στο να προλάβουμε λιμώδη νοσήματα;

Λειτουργούμε σαν περιφερειακό εργαστήριο  δημόσιας υγείας του Υπ. Υγείας και του ΚΕΕΛΠΝΟ. Ξεκινήσαμε το 2008 και είμαστε διαπιστευμένοι για πολλές παραμέτρους. Έχουμε μικροβιολογικό και χημικό εργαστήριο. Όμως έχουμε και ένα εργαστήριο μοριακής επιδημιολογίας που είναι πρωτοποριακό. Αντί να ψάχνουμε για DNA και RNA ψάχνουμε την έκφραση των μικροβίων που είναι σε πρωτεΐνες. Εκεί πάμε ένα στάδιο πιο πριν. Αυτό ταυτοποιεί πολύ γρήγορα τον μικροοργανισμό, με ακριβή ταυτοποίηση μόλις σε ένα λεπτό. Μπορούμε αυτή την έκφραση γονιδίων να την συνδυάσουμε με πρωτεΐνες που βρίσκονται στην επιφάνεια των μικροβίων, και να δούμε την ανθεκτικότητα.

Να μιλήσουμε για την καθαρότητα των θαλασσών. Τι εικόνα έχετε για τις θάλασσες της χώρας αλλά κυρίως τις θάλασσες της περιοχής μας;

Έχουμε αναλύσει όλα τα δεδομένα με πολυετή σειρά μετρήσεων. Οι ακτές μας και στην Ελλάδα, αλλά και στην περιοχή μας ανήκουν στην κατηγορία της εξαιρετικής ποιότητας. Όμως εμείς κάναμε και μια μελέτη σειράς ανάμεσα σε κολυμβητές. Πήραμε ως ακτές κολύμβησης την Κουτσουπιά, την Βελίκα και το Στόμιο. Και οι τρείς ήταν εξαιρετικής ποιότητας σύμφωνα με τα κριτήρια της ευρωπαϊκής οδηγίας. Αυτό που διαπιστώσαμε είναι ότι οι κολυμβητές έχουν μεγαλύτερη νοσηρότητα σε σχέση με τους μη κολυμβητές (μιλάμε για ωτίτιδες, γαστρεντερίτιδα, κ.ά.). Αυτό που έπαιξε ρόλο στην νοσηρότητα των κολυμβητών δεν ήταν η ποιότητα-καθαρότητα των νερών, αλλά ήταν η πυκνότητα των κολυμβητών ανά τετραγωνικό μέτρο. Ακτές που είχαν πολλούς κολυμβητές, εκεί μεταδίδονται πιο εύκολα και τα νοσήματα. Συνιστούμε στον κόσμο όταν υπάρχει πολύς κόσμος στην θάλασσα να μην την επιλέγουν.

Να πάνε σε κάποια άλλη με λιγότερους κολυμβητές. Πολύ πιο επικίνδυνο είναι να κολυμπήσουμε στις πισίνες. Όσο καλά και να συντηρείται μια κολυμβητική δεξαμενή, το χλώριο δεν μπορεί να αντιμετωπίσει όλα τα μικρόβια. Τα μικρόβια του σώματός μας διαχέονται μέσα στο νερό. Αν είναι πολλοί μέσα στην πισίνα καταλαβαίνετε ότι εκεί υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση μικροβίων. Οι ακτές κολύμβησης είναι πολύ πιο ασφαλείς από τις πισίνες. Να τις προτιμούμε. Άλλωστε το 99% των ακτών της Ελλάδας πληρούν τα εξαιρετικής ποιότητας κριτήρια της Ε.Ε. Κάποια δημοσιεύματα που είδαμε να λένε ότι παραλίες τις Αττικής είναι ακατάλληλες είναι «fake news». H μέτρηση που έκαναν είναι λανθασμένη και έστειλα επιστολή και στο υπουργείο.

ΧΑΤΖΗΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ (2)

Είμαστε στο καλοκαίρι και έχουμε κουνούπια. Τι είδη κουνουπιών έχουμε και από τι κινδυνεύουμε;

Τα κουνούπια είναι δυνητικοί μεταδότες λιμωδών νοσημάτων. Είχαμε τον πυρετό του Ιού του Δυτικού Νείλου που ξεκίνησε το 2010. Μέχρι το 2015 είχαμε κρούσματα. Το 2017 είχαμε κρούσματα στην Αργολίδα. Αποθήκη του ιού είναι τα άγρια πουλιά τα οποία τσιμπούν τα κουνούπια και με τη σειρά τους τα κουνούπια μεταδίδουν στον άνθρωπο που είναι τελικός ξενιστής. Να πω ότι είχαμε πρόβλημα και με την ελονοσία. Έχουμε πολλά ήδη κουνουπιών, τρία τα πιο βασικά. Μιλάμε για το Culex το οποίο είναι το οικιακό, είναι μέσα στο αστικό ιστό και μεταδίδει τον ιό του δυτικού Νείλου. Στη συνέχεια έχουμε το  ανωφελές κουνούπι που μεταδίδει το παράσιτο της ελονοσίας. Οι μετανάστες που έρχονται εδώ είναι υγιείς, ωστόσο μπορεί να το φέρουν το παράσιτο σαν υπνοζωίτη στο ήπαρ τους. Το τελευταίο και πιο επιθετικό είναι το «κουνούπι Τίγρης» (Aedes albopictus). Τα άλλα κουνούπια τσιμπούν το ξημέρωμα και στο σούρουπο. Το «Κουνούπι Τίγρης» τσιμπάει και την ημέρα. Αυτό είναι μεταδότης άλλων νοσημάτων που δεν έχουμε ακόμη. Το είδος αυτό ίσως μεταφέρθηκε από άλλες περιοχές του κόσμου με τα φθαρμένα ελαστικά.

Πως όμως μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε;

Σε πρώτη φάση μέσω των προγραμμάτων καταπολέμησης που είναι υπεύθυνες οι Περιφέρειες υπάρχει αντιμετώπιση. Μπορούμε να μιλάμε για μείωση κι όχι για εξάλειψή τους. Υπάρχουν όμως κάποια πράγματα για να τα περιορίσουμε. Τα κουνούπια πάνε όπου υπάρχει νερό. Άρα πρέπει να περιορίσουμε τις εστίες νερού γύρω από το σπίτι μας. Όπου βρουν νερό μπορούν να γεννήσουν τ’ αυγά τους. Από την άλλη πρέπει να βάζουμε εντομοαπωθητικά τα οποία είναι με φυσικά εκχυλίσματα. Κυρίως να προσέχουμε τα παιδιά, όμως θα πρέπει και εμείς οι ενήλικές να τα χρησιμοποιούμε.

Θέλω να κλείσω με ένα πρόγραμμα που τρέχετε και αφορά στην υγιεινή των πλοίων και των αεροπλάνων ώστε να μην μεταδίδονται παράσιτα και ιοί. Πόσο σημαντικό είναι για τους επιβάτες που ταξιδεύουν;

Έχουμε αναλάβει διάφορα προγράμματα που σχετίζονται με την υγιεινή των πλοίων, την πρόληψη των λοιμωδών νοσημάτων και την μεταφορά τους από χώρα σε χώρα. Φέτος η Ε.Ε. μας εμπιστεύτηκε ένα πρόγραμμα που αφορά και τις μεταφορές δια αέρος (αεροπλάνα), αλλά και τις χερσαίες μεταφορές. Μιλάμε κυρίως για τα σημεία εισόδου όπου εκεί θα πρέπει να εφαρμοστούν σχέδια δράσης για αντιμετώπιση χημικών ή βιολογικών κινδύνων. Αναλάβαμε να ετοιμάσουμε πρότυπα σχέδια για αεροδρόμιο, λιμάνι και σταθμούς τρένων. Να ετοιμάσουμε το υλικό εκπαίδευσης και να κάνουμε εκπαιδεύσεις μαζί με ασκήσεις ετοιμότητας στις πύλες εισόδου. Συντονίζουμε 26 χώρες με 30 φορείς. Επίσης εποπτεύουμε όλους τους ελέγχους που γίνονται στα πλοία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Φανταστείτε ότι ένα καινούργιο κρουαζιερόπλοιο μπορεί να μεταφέρει έως 8.000 επιβάτες. Είναι μια πλωτή πολιτεία. Οτιδήποτε μπορεί να αναπτυχθεί εκεί και να μεταφερθεί από χώρα σε χώρα. Πρέπει να έχουμε συνθήκες υγιεινής και ασφάλεια των τροφίμων, των υδάτων, ώστε να αποφύγουμε την εκδήλωση νοσημάτων και τη μεταφορά τους από χώρα σε χώρα. Στα αεροπλάνα έχουμε σπάνια μετάδοση νοσημάτων, αλλά φανταστείτε ότι κάθε λεπτό περίπου πετάνε 500.000 άνθρωποι. Άρα αυτοί οι μεγάλοι αριθμοί στις μετακινήσεις εύκολα μεταφέρουν οτιδήποτε. Η λύση βέβαια είναι το νόσημα να το αντιμετωπίσουμε στην πηγή του και όχι μόνο στις πύλες εισόδου. Αυτή είναι και η φιλοσοφία του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού. Τα τελευταία πέντε χρόνια έχουμε ορισθεί σαν συνεργαζόμενο κέντρο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για θέματα εκπαίδευσης σχετικά με τις πύλες εισόδου.

ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

Διαβάστε επίσης: