Άρθρα » Ομοφυλοφιλία: Η θέση της κοινωνίας και ο ρόλος της Εκκλησίας*

Ομοφυλοφιλία: Η θέση της κοινωνίας και ο ρόλος της Εκκλησίας*

Ομοφυλοφιλία: Η θέση της κοινωνίας και ο ρόλος της Εκκλησίας*

*Λάμπρος Αναγνωστόπουλος, κοινωνιολόγος

Πριν λίγες εβδομάδες υπερψηφίστηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την δυνατότητα αναδοχής και υιοθεσίας από ομόφυλα ζευγάρια, προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις. Είχε προηγηθεί στα τέλη του ’15 το νομοσχέδιο υπέρ του συμφώνου συμβίωσης.

Οι αντιδράσεις της συντηρητικής κοινωνίας μας ήταν και τότε πολλές. Η αλήθεια είναι ότι η ομοφυλοφιλία υπάρχει σε όλους τους πολιτισμούς. Αυτό που διαφέρει είναι η αντιμετώπιση αυτών των ανθρώπων, δηλαδή η στάση της κοινωνίας. Για παράδειγμα, παρότι η ακραία αντιμετώπιση για «αφύσικες πράξεις» έχει μειωθεί δραματικά, μέχρι πριν από μερικές δεκάδες χρόνια η ομοφυλοφιλία παρέμενε μια εγκληματική δραστηριότητα σε όλες τις χώρες του δυτικού πολιτισμού.

Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί η εχθρότητα προς τους ομοφυλόφιλους αν και δεν βασίζεται στο νόμο, εξακολουθεί να χαρακτηρίζει της συναισθηματικές κρίσεις πολλών ανθρώπων. Έχει ενδιαφέρον επίσης να αναφερθεί ότι ο ρόλος της Εκκλησίας διαδραματίζει πάντοτε σημαντικό ρόλο, ενώ η πλειονότητα των ομοφυλόφιλων επιθυμεί απλώς να τους θεωρούν κανονικά άτομα.

Κατ’ αρχάς ο όρος «ομοφυλόφιλος» εισήχθη κατά τη δεκαετία του 1860 και από τότε οι άνθρωποι αυτοί θεωρούνταν όλο και περισσότερο ως ξεχωριστή κατηγορία, με ιδιαίτερη μορφή εκτροπής. Η επιθετική στάση απέναντι στην ομοφυλοφιλία ήταν τόσο έντονη στο παρελθόν, ώστε στις τελευταίες μόλις δεκαετίες μπόρεσαν να διαλυθούν μερικοί από τους μύθους που συνδέονταν με το φαινόμενο.

Σύμφωνα με τον χαρακτηριστικότερο μύθο η ομοφυλοφιλία είναι αρρώστια και αποτελεί γνώρισμα οποιασδήποτε μορφής ψυχικής διαταραχής. Στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, η ομοφυλοφιλία έχει ενταχθεί στην κατηγορία των κοινωνικώς αποδεκτών σεξουαλικών συμπεριφορών και οι ομοφυλόφιλοι έχουν αποκτήσει δικαιώματα. Γιατί όμως τους ενδιαφέρει τόσο ο γάμος, ο οποίος μάλιστα φαίνεται να χάνει τη σημασία του μεταξύ των ετεροφυλόφιλων ζευγαριών;

Ο γάμος σήμερα είναι πάνω απ’ όλα μια συναισθηματική δέσμευση, έτσι όμως όπως αναγνωρίζεται από το κράτος έχει και νομικές συνέπειες. Δίνει στους συντρόφους σημαντικότατο δικαίωμα να παίρνουν ιατρικού χαρακτήρα αποφάσεις ζωής και θανάτου, ενώ αναγνωρίζει κληρονομικά δικαιώματα και άλλες οικονομικές παροχές. Εντούτοις, εκείνοι που αντιδρούν στον ομοφυλοφιλικό γάμο και προφανώς στην υιοθεσία παιδιών, καταδικάζουν τις πράξεις αυτές ως αφύσικες. Τις βλέπουν ως νομιμοποίηση ενός σεξουαλικού προσανατολισμού που το κράτος θα έπρεπε να κάνει ό,τι μπορεί για να τις αποτρέψει. Από τη στιγμή που το κράτος δεν παρεμβαίνει σ’ αυτή την κατεύθυνση αλλά προωθεί τα νομοσχέδια, εμφανίζεται ο ρόλος της Εκκλησίας.

Η διοίκηση της Εκκλησίας δείχνει να μην μπορεί να αποδεχτεί την ομοφυλοφιλία ως κάτι το φυσιολογικό, μένοντας σε στερεότυπα και σκοταδισμούς προηγούμενων αιώνων. Το χειρότερο είναι ότι με τις δημόσιες τοποθετήσεις που γίνονται κατά καιρούς, δείχνει να μην αντιλαμβάνεται ότι διαπράττει κακό στην εικόνα της. Όμως, αυτό δεν αποτελεί «προνόμιο» μόνο της δικής μας Εκκλησίας. Θρησκευτικές οργανώσεις της Βίβλου (χριστιανικές, ιουδαϊκές, μουσουλμανικές), τρέφουν βαθύ μίσος προς όλες τις εκτροπές της «φυσιολογικής» σεξουαλικότητας, παρά το ότι όχι σπάνια οι λειτουργοί τους, είναι οι ίδιοι σεξουαλικώς διεστραμμένοι. Εξάλλου, υπάρχουν αρκετοί ομοφυλόφιλοι που έχουν καλύτερη σχέση με τη θρησκεία από πολλούς ετεροφυλόφιλους. Βασικό και όχι παράδοξο ζητούμενο λοιπόν αποτελεί η αποδοχή από την πλειονότητα των κληρικών, των αιτημάτων των ομοφυλόφιλων. Και μιλάμε σ’ αυτό το στάδιο για αιτήματα όπως το σύμφωνο συμβίωσης και η υιοθεσία παιδιού υπό προϋποθέσεις. Όχι για παράδειγμα η διεκδίκηση του να μην είναι δυο τα φύλα, δηλαδή να υπάρχει ακαθόριστο ή ενδιάμεσο φύλο όπως έχει ακουστεί.

Σε αυτή την κατεύθυνση, ορθώς τα τελευταία χρόνια οι άνθρωποι αυτοί απαντούν στις κοινωνικές και θρησκευτικές διώξεις σχηματίζοντας δικές τους οργανώσεις και συγκεντρώσεις, με βασική διεκδίκηση την αναγνώριση μιας σειράς αιτημάτων σε θέματα ισότητας. Καλώς ή κακώς όμως, στην κοινωνία μας κατέχει ακόμη και σήμερα σημαντικό ρόλο η Εκκλησία. Ανεξάρτητα από τα δικαιώματα του καθενός η κοινωνία είναι θεμελιωμένη πάνω σε συντηρητικά πρότυπα. Δηλαδή σ’ ένα κοινωνικό «οικοδόμημα» στηριζόμενο πάνω σε αυστηρά πρότυπα, τα οποία δεν πρέπει να δημιουργούν κινδύνους ή κραδασμούς στο κατεστημένο κι ας πάνε πολλές φορές κόντρα στην επιστήμη. Ο Γάλλος φιλόσοφος και ψυχολόγος Μισέλ Φουκώ, είχε γράψει την εξαιρετική τρίτομη «Ιστορία της σεξουαλικότητας». Μεταξύ άλλων, υποστηρίζει ότι αυτό που θεωρείται ανώμαλο ή αφύσικο, συνδέεται αποκλειστικά με τις ηθικές ανοχές της κάθε εποχής και της κάθε κοινωνίας.

Η «κλισέ» φράση που προκύπτει είναι ότι δεν είμαστε ακόμη έτοιμοι σαν κοινωνία να ανεχτούμε κάποια πράγματα. Ακόμη κι έτσι να είναι όμως, παρατηρούμε ότι αργά ή γρήγορα, πράγματα επιστημονικά αποδεδειγμένα που ισχύουν εδώ και πολλά χρόνια στον υπόλοιπο προηγμένο κόσμο έρχονται στην Ελλάδα με μεγάλη καθυστέρηση. Το θέμα όμως, είναι ότι έρχονται. Κάτι που ισχύει για παράδειγμα με την αποδοχή και νομιμοποίηση της ιατρικής χρήσης της κάνναβης. Από τη στιγμή που τα επιστημονικά δεδομένα είναι αδιαμφισβήτητα και η φαρμακευτική χρήση της κάνναβης αποποινικοποιήθηκε σε πολλές Πολιτείες της Αμερικής και σε χώρες της Ευρώπης, άνοιξε ο δημόσιος διάλογος και στην Ελλάδα. Πλέον, χωρίς να έχει τελειοποιηθεί η απόφαση, πλείστοι ασθενείς στην Ελλάδα θα μπορούν να έχουν νόμιμη πρόσβαση σε φαρμακευτικά σκευάσματα. Μπορεί το επίπεδο του πολιτικού και δημόσιου διαλόγου συνήθως να χαρακτηρίζεται από αμάθεια, λαϊκισμό και ιδεοληψίες, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αδύνατο να μην επικρατήσει η άποψη της επιστήμης και της λογικής.

Κλείνοντας, όπως η Εκκλησία καλείται να αφήσει στην άκρη στερεοτυπικές απόψεις και μεσαιωνικές πρακτικές, έτσι και οι ομοφυλοφιλικές οργανώσεις πρέπει να μην ξεχνούν ότι καλώς ή κακώς το μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας είναι συντηρητικό. Μόνο έτσι μπορεί να αλλάξει το επίπεδο του δημόσιου διαλόγου, χωρίς να υπάρχουν ακραίες συμπεριφορές και απαιτήσεις. Το μόνο σίγουρο μέχρι στιγμής είναι ότι η απαίτηση των ομοφυλόφιλων να ερωτευθούν και να γίνουν οικογένεια δεν αποτελεί υπερβολική απαίτηση. Ας αναλογιστεί η κοινωνία το μέγεθος του ρατσισμού που έχουν βιώσει οι άνθρωποι αυτοί επί πολλά χρόνια εξαιτίας της διαφορετικής σεξουαλικής έλξης τους. Άλλωστε, η κοινωνική αποδοχή της ομοφυλοφιλίας, το ισχυρότατο Λόμπι των Αμερικανών ομόφυλων και άλλες πιέσεις, οδήγησαν την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία, μόλις το 1973 να την αφαιρέσει από την ταξινομική λίστα των ψυχιατρικών νόσων.

 

 

Διαβάστε επίσης: