Δήμοι Νομού » Δήμος Λάρισας » Γιόρτασαν το Περιβάλλον στα Μικρά Τέμπη (φωτ.)
ΠΗΝΕΙΟΣ ΚΑΙ ΑΜΥΓΔΑΛΕΑ: ENA ΠΟΛΥΤΙΜΟ ΠΑΡΑΠΟΤΑΜΙΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ

Γιόρτασαν το Περιβάλλον στα Μικρά Τέμπη (φωτ.)

Γιόρτασαν το Περιβάλλον στα Μικρά Τέμπη (φωτ.)

Φωτ. tsantopoulos

O Δήμος Λαρισαίων γιόρτασε για δεύτερη χρονιά την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος στα Μικρά Θεσσαλικά Τέμπη, στην είσοδο του Πηνειού στη λαρισινή πεδιάδα, στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου.

Το πρωί τελέσθηκε θεία λειτουργία στον Ι.Ν. Αγίου Νικολάου.

Ακολούθως η στον όμορφο αυτό χώρο η Αντιδημαρχία Περιβάλλοντος, η Αντιδημαρχία Πρασίνου και η ΔΕΥΑΛ σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας, την Τοπική Κοινότητα Αμυγδαλέας και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αμυγδαλέας – συνοικισμού Αμυγδαλέας «Γούνιτσα», διοργάνωσαν δέσμη εκδηλώσεων όπως:

- Διαδρομές στην όχθη του Πηνειού. Παράλληλα oι επισκέπτες γνώρισαν τον Πηνειό καθώς δύο μεγάλες βάρκες τύπου ράφτιγκ πραγματοποιούσαν πλωτή διάσχιση στο ποτάμι.

amigdalea (6)

amigdalea (5)

- Ξενάγηση στον ιερό ναό του Αγίου Νικολάου από την Έφορο Αρχαιοτήτων Λάρισας κ. Σταυρούλα Σδρόλια.

- Ομιλία από τη φιλόλογο και πρόεδρο της ΔΡΥΑΣ, κ. Κατερίνα Κόσσυβα, με θέμα. «Πηνειός και Αμυγδαλέα: Μυθολογία, Ιστορία και Περιβάλλον».

amigdalea (7)

- Βιωματική προσέγγιση του ποταμού για τα παιδιά από μουσειοπαιδαγωγό της ΔΡΥΑΣ.

Στο προαύλιο του ναού λειτούργησε έκθεση φωτογραφίας με θέμα τον Πηνειό.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με φαγητό, παραδοσιακή μουσική και χορό κάτω από τα σκιερά πλατάνια του ειδυλλιακού αυτού χώρου.

DCIM100MEDIADJI_0056.JPG

Ένα πολύτιμο παραποτάμιο οικοσύστημα

Ειδικότερα, η κα Κόσσυβα, αναπτύσσοντας το θέμα «Πηνειός και Αμυγδαλέα: Μυθολογία, Ιστορία και Περιβάλλον» επεσήμανε ότοι είναι ένα πολύτιμο παραποτάμιο οικοσύστημα στην καρδιά του θεσσαλικού κάμπου.

Πιο συγκεκριμένα, η κα Κόσσυβα ανέφερε:

«Σήμερα ζωντανεύει με την παρουσία μας ένας όμορφος τόπος της λαρισινής γης, μια γωνιά του θεσσαλικού κάμπου, που αποτελεί ένα θαύμα της Φύσης. Ένα ποτάμι με βαθύσκιωτα πλατάνια, που περνάει από το στενό πέρασμα, την κοιλάδα της Γούνιτσας, βράχοι απόκρημνοι και επιβλητικοί, εννιά βάθρα μιας πετρόκτιστης γέφυρας πιο πάνω κι ένας ναός μ’ έναν αντρειωμένο άγιο συνθέτουν τη γοητεία αυτού του τόπου. Μικρά Τέμπη τα ονόμασαν εύστοχα. Γιατί οι ομοιότητές του με την άλλη, μεγάλη κοιλάδα των Τεμπών, είναι φανερές.

Αναρωτιόμαστε όλοι μας πώς είναι δυνατόν να υπάρχει τέτοια ομορφιά σε απόσταση αναπνοής από την πόλη μας και να μην την έχουμε ανακαλύψει. Ένας λάτρης του τόπου, o Στάμος Γραμμένος, η φίλη αρχαιολόγος Σταυρούλα Σδρόλια και ο αντιδήμαρχος περιβάλλοντος ο Αποστόλης Σουρλαντζής είναι αυτοί που συνέβαλαν στην ανάδειξή του. Έγινε η αρχή. Τα συναισθήματα όλων μας είναι το δέος και ο θαυμασμός σ’ αυτό που η Φύση και οι άνθρωποι δημιούργησαν στο πέρασμα του χρόνου. Κι απ’ την άλλη μια ευθύνη για τη διαχείριση αυτής της μοναδικής ομορφιάς.

DCIM100MEDIADJI_0043.JPG

«Υπάρχει ακόμη ελπίδα»

Δυστυχώς τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα ο άνθρωπος αντιμετώπισε τη γη με μια απληστία. Κατέστρεψε και συνεχίζει να καταστρέφει τη Φύση και το περιβάλλον χωρίς σεβασμό στη φυσική και πολιτιστική μας κληρονομιά. Με την παρουσία μας εδώ σήμερα θέλουμε να δώσουμε το παρόν σε μια εκδήλωση που είναι Γιορτή του Περιβάλλοντος, θέλουμε να δείξουμε ότι υπάρχει ακόμη ελπίδα, φτάνει κάποιες ευαίσθητες χορδές της ψυχής μας να αφυπνιστούν και να ενεργοποιηθούν. Να σκεφτούμε και να προβληματιστούμε σε θέματα που αφορούν στη συνέχιση της ζωής και στην ταυτότητα του τόπου μας.

amigdalea (2)

Πηγή ζωής

Αυτή η περιοχή, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα μνημεία που διασώζει, κατοικήθηκε από τα πανάρχαια χρόνια. Είχε την τύχη και το πλεονέκτημα να έχει δίπλα του ένα ποτάμι, που αποτελούσε την πηγή της ζωής του. Αυτό το ποτάμι έθρεψε πολλούς λαούς από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, γονιμοποίησε τη γη για να δώσει καρπούς, ξεδίψασε τους διψασμένους για νερό, για χαρά και για ομορφιά, αγκάλιασε τους πονεμένους πρόσφυγες που ήρθαν από τη μεγάλη καταστροφή της Μικράς Ασίας, έδωσε τα ψάρια του τροφή στους ψαράδες, Έλληνες και Σλάβους, Τούρκους και Χριστιανούς αδιάκριτα και συνεχίζει να ενώνει με τους παραποτάμους του όλη τη θεσσαλική γη. Όπως σωστά επεσήμανε ο φίλος ιστορικός Σταύρος Γουλούλης  η ένωση των 4 θεσσαλικών κρατών στο κοινό των Θετταλών στην αρχαιότητα, ένα πρωτοποριακό πολιτικό για την εποχή του σύστημα, που το αντέγραψαν αργότερα και οι Ρωμαίοι, ήταν το φυσικό αποτέλεσμα του Πηνειού που διακλαδίζονταν σ’ όλη τη θεσσαλική γη και δημιουργούσε όρους και προυποθέσεις ενότητας.

Δεν αρκεί όμως να είμαστε περιστασιακά θαυμαστές της φύσης ή γραφικοί φυσιολάτρεις. Η αγάπη μας για το περιβάλλον πρέπει να είναι ένας διαρκής αγώνας για την προστασία του, πρέπει να είναι στάση ζωής. Αυτό που η παράδοση μας φέρνει μέσα από την πρακτική χιλιάδων χρόνων, ας το σεβαστούμε.

Σ’ αυτή την κατεύθυνση συμβάλλουν και τα μέτρα που παίρνει η Πολιτεία τα τελευταία χρόνια είτε από τις επιταγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε από την αυξανόμενη περιβαλλοντική ευαισθησία των πολιτών. Ένα μέτρο που αφορά αυτή την περιοχή είναι η ένταξή της Ζ.Ε.Π. ΣΤΕΝΑ ΚΑΛΑΜΑΚΙΟΥ με το Ν.4519/2008 στο διευρυμένο Φορέα διαχείρισης  ΚΑΡΛΑΣ- ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ -ΔΕΛΤΑ ΠΗΝΕΙΟΥ.

amigdalea (1)

Βιότοπος, πολύτιμο παραποτάμιο οικοσύστημα

Η περιοχή έχει χαρακτηριστεί ως «βιότοπος, πολύτιμο παραποτάμιο οικοσύστημα στην καρδιά του θεσσαλικού κάμπου» (με κωδικό 047 Στενά Καλαμακίου). Έχουν προταθεί για ένταξη στο δίκτυο Φύση 2000 (Natura 2000). Ο χλωριδικός κατάλογος περιλαμβάνει 374 είδη. Μερικά από τα παραπάνω είδη είναι σπάνια και προστατευόμενα. Αξιόλογα φυτά στις όχθες του Πηνειού, που συνθέτουν και τη γοητεία του τόπου, είναι τα πλατάνια και οι ασημόλευκες. Οι παραποτάμιες απότομες πλαγιές βράχων είναι σημαντικές για τα αρπακτικά πουλιά. Αξιόλογα θηλαστικά και πτηνά είναι η αλκυόνα, ο χρυσαητός, η αητογερακίνα., η χαλκοκουρούνα, το χρυσογέρακο, το όρνιο, ο ασπροπάρης κ.ά.

amigdalea (4)

Το ποτάμι ξαναγέμισε ψάρια

Όμως οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν μειώσει αισθητά  τον αριθμό των ενδιαιτημάτων στην περιοχή. Εσείς οι ντόπιοι ξέρετε καλά ότι κατασκευάζονταν νταιλιάνια στο ποτάμι, για την μεγαλύτερης ποσότητας ψαριών.. Αυτό απαγορεύτηκε το 2004 με προεδρικό διάταγμα γιατί συντελούσε  στην καταστροφή και μείωση του πλούτου στο ποτάμι. Το ποτάμι ξαναγέμισε ψάρια. Είδα με χαρά τη γιορτή του ψαρέματος, «τα γίδια» όπως τα λέτε, που γίνεται μια φορά το χρόνο τον Αύγουστο στο χωριό σας όπου συμμετέχουν μικροί και μεγάλοι.  Είναι ένα πραγματικό πανηγύρι. Είναι μια πραγματική, ουσιαστική και αυθόρμητη γιορτή περιβάλλοντος. Παρακολουθούσα στις φωτογραφίες τα χαρούμενα πρόσωπα από τα αγαθά που προσφέρει η Φύση στον άνθρωπο. Αυτό το απλό έθιμο μπορεί να γίνει γλέντι και πανηγύρι, να γίνει θεσμός που θα προσελκύει κόσμο που θα θέλει να μοιραστεί μαζί σας αυτή τη χαρά.

Ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου

Κάπως έτσι λάτρευαν οι αρχαίοι τη Φύση. Γίνονταν ένα μ’ αυτή κι αισθάνονταν πως δεν μπορεί αυτό το ποτάμι πρέπει να είναι θεός. Και θεοποίησαν τον Πηνειό και λάτρεψαν τη ζωοποιό του δύναμη. Έτσι κι οι Χριστιανοί αργότερα λάτρεψαν τον Άγιο Νικόλαο, που δεν ήταν όπως πιστεύουμε όλοι μας μόνο άγιος  της θάλασσας, ήταν αρχικά άγιος των ποταμών και των νερών. Γι αυτό κι εδώ δίπλα στο ποτάμι, υπάρχει ο ναός του Αγίου Νικολάου. Σ’ αυτόν εναπόθεταν τις ελπίδες οι πονεμένοι αυτής της γης. Γιατί πράγματι οι συνθήκες ζωής των κολλήγων και στην Τουρκοκρατία και αργότερα κάτω από τους τσιφλικάδες ήταν πολύ δύσκολες. Υπάρχει μια φωτογραφία καρτ- ποστάλ του 1905 από το καράβι της Γούνιτσας που ανάμεσα στους επιβαίνοντες είναι ο πρίγκηπας Αντρέας, καλεσμένος για κυνήγι και γλέντι από τον τσιφλικά της περιοχής τον Ιατρίδη. Τι φοβερή αντίθεση! Κυρίες με κρινολίνα και πρίγκηπες από τη μια και άνθρωποι του μόχθου χωρίς μια σπιθαμή γης δική τους. Ευτυχώς με τις απαλλοτριώσεις του Βενιζέλου δόθηκε κλήρος και στους πρόσφυγες και στους ντόπιους.

andriomenos

Ο Αντρειωμένος της Γούνιτσας

Ήθελε πολλή δύναμη και πολλή ανδρεία αυτή η ζωή. Γι αυτό κι ο αγιογράφος έπλασε μια μορφή αγίου μέσα στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που είναι ο Αντρειωμένος της Γούνιτσας.   «Ο Ανδρειωμένος Σαμψών» της Γούνιτσας, o γυμνός άγιος που σκοτώνει το λιοντάρι, παρουσιάζει πρωτοτυπία, όπως σας εξήγησε η κα Σδρόλια μέσα στο ναό. Είναι ο σύγχρονος “Ηρακλής” που έπρεπε ν’ αντλήσει όση δύναμη διέθετε για να πραγματοποιήσει τους άθλους της ζωής.   Για άλλη μια φορά διαπιστώνουμε πως το ποτάμι, ο Πηνειός, ήταν στο κέντρο της ζωής των ανθρώπων στη Γούνιτσα. Οι Γουνιτσιώτες ήταν δεινοί κολυμβητές, ψαράδες. Στα Θεοφάνεια στον Πηνειό, δίπλα στον Άγιο Νικόλαο, μέχρι σήμερα πιάνουν τον σταυρό τέτοιοι νέοι. Είναι τα “παληκάρια” της περιοχής και ο άγιος είναι κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή τους. Μια υπέροχη ερμηνεία γι αυτό δίνει ο Σταύρος ο Γουλούλης. “Η τοπική κοινωνία” λέει “όφειλε να συνεχίσει να βγάζει παλικάρια, μαζεύοντας τον σταυρό στα Θεοφάνεια, να παλεύουν, να κολυμπούν, να εξασφαλίζουν το ψωμί τους ως ψαράδες ή με ό,τι άλλο. Κι αν χρειαστεί, όπως ο Σαμψών, αγωνιστής του λαού του, να εξέλθει μάχιμος σε νέα αποστολή, προς την Πόλη ας πούμε, για την ελευθερία της Θεσσαλίας… Ίσως αυτή είναι η πρόταση του ζωγράφου της Γούνιτσας που εισάγει καινοτομώντας μία ιερή εξέγερση ελεύθερης εμφάνισης του σώματος αλλά και ήθους με την έννοια της ιεράρχησης στόχων στη ζωή, διαφαινόμενη ως εθνική πλέον. Μέσα σε ναό! “

Θα λεγα πως μόνο γι αυτό άξιζε να ρθούμε σήμερα εδώ. Για να δούμε έναν άγιο αγωνιστή μέσα στο ναό. Τα μάτια του όμως, συμπληρώνει ο ερευνητής,  προδίδουν μια αδιόρατη μελαγχολία που μένει αναπάντητη.

tourkogefiro (1)

Το “Τουρκογέφυρο”

Πόση θλίψη μας προκαλούν αλήθεια κι εμάς  αυτά τα βάθρα της γέφυρας που στέκουν εκεί αναλλοίωτα από το χρόνο. “Τουρκογέφυρο” το λεν οι ντόπιοι, γιατί χτίστηκε απ’ τους Τούρκους το 1901.“Μετά τους βαλκανικούς πολέμους” διαβάζω στην ιστορία της Γούνιτσας “και τον ερχομό του Ελληνικού κράτους, η γέφυρα επειδή δεν εξυπηρετούσε κανένα στρατηγικό ρόλο, αποφασίζεται να ξηλωθεί ο σιδερένιος σκελετός για να χρησιμοποιηθεί σε νέες υπό κατασκευή γέφυρες, όπως αυτή του Μουργκανίου και του Κουτσόχειρου”. Tόσο απλά!

tourkogefiro (2)

Και μένουν τώρα τα βάθρα αυτής της γέφυρας στο ποτάμι μάρτυρες μιας προκατάληψης.  Στέκουν εκεί μάρτυρες του παρελθόντος σε μια μαρτυρική καταδίκη για την ενοχή της καταγωγής της. Είναι καιρός οι τοπικές κοινωνίες να ξεπεράσουν τέτοιες αγκυλώσεις και ν΄ αγκαλιάσουν τα έργα της Φύσης και του Πολιτισμού αδιάκριτα. Τότε μόνο θα φύγει από τα μάτια του Ανδρειωμένου της Γούνιτσας η μελαγχολία και τότε μόνο θα μπορούμε όλοι μας να βλέπουμε το μέλλον με χαμόγελο κι αισιοδοξία».

amigdalea (3)

© LARISSANET.GR. Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στο larissanet.gr. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή από επισκέπτες της ιστοσελίδας.

Διαβάστε επίσης: