Συνεντεύξεις » «Το design και το περιβάλλον είναι το μέλλον μας»
Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ. ΛΙΑΜΑΔΗΣ ΣΤΗ LARISSANET ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ agro.design workshop

«Το design και το περιβάλλον είναι το μέλλον μας»

«Το design και το περιβάλλον είναι το μέλλον μας»

Έως τις 20 Μαΐου στον χώρο «Wisedog» η έκθεση οκτώ ολοκληρωμένων πρωτότυπων σχεδιαστικών αντικειμένων, στο πλαίσιο του agro.design workshop

Συνέντευξη στον Γιάννη Ανδρεάκη

Μια ξεχωριστή εμπειρία έχουν οι Λαρισαίοι που επισκέπτονται αυτές τις ημέρες τον χώρο «Wisedog», όπου παρουσιάζονται τα αποτελέσματα του agro.design workshop. Πρόκειται ουσιαστικά για οκτώ ολοκληρωμένα πρωτότυπα σχεδιαστικά αντικείμενα τα οποία προέκυψαν από την σύμπραξη γεωπόνων, αρχιτεκτόνων και καλλιτεχνών αποδεικνύοντας την άρρηκτη σχέση που συνδέει την γεωπονία με το design.

H larissanet συζητά με τον Γεώργιο Λιαμάδη, Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και επιστημονικού υπεύθυνου του agro.design workshop, γι’ αυτήν ακριβώς τη σχέση.

Σχετικά με την έκθεση, ο κ. Λιαμάδης επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι «το design είναι επικοινωνία: επικοινωνεί ιδέες μέσα από απτά αντικείμενα. To design εδώ επιχειρεί να μας φέρει πιο κοντά στη γεωπονία, επικοινωνώντας μορφές και διαδικασίες της φύσης μέσα από οκτώ αντικείμενα χρηστικού και εννοιολογικού χαρακτήρα».

Τα αντικείμενα θα εκτίθενται στο «Wisedog» (Σκυλοσόφου 3) έως τις 20 Μαΐου.

Με την ευκαιρία της έκθεσης που αυτήν την περίοδο παρουσιάζεται στη Λάρισα, μπορείτε να μας δώσετε κάποια παραδείγματα της άγνωστης μα διαχρονικής σχέσης γεωπονίας και design;

Μπορεί κανείς να διακρίνει πολλούς –περισσότερο η λιγότερο προφανείς- συσχετισμούς ανάμεσα στη γεωπονία και το design. Ανάμεσα στους πρώτους συγκαταλέγονται ο σχεδιασμός των εργαλείων της γεωπονίας και ο σχεδιασμός των συσκευασιών αγροδιατροφικών προϊόντων. Ανάμεσα στους δεύτερους διακρίνονται και οι πιο ενδιαφέρουσες μορφές συνδιαλλαγής γεωπονίας και design: η χρήση προϊόντων και παραπροϊόντων της γεωπονίας ως πρώτη ύλη στην κατασκευή αντικειμένων, η εξελικτική διαδικασία ως μια μορφή σχεδιασμού που η ίδια η φύση έχει προβλέψει για την προσαρμογή των οργανισμών στις συνθήκες, η (έλλογη και συνετή) διασταύρωση των ειδών ως μία τεχνητή διαδικασία «σχεδιασμού της φύσης» με στόχο την απόδοση ή βελτίωση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών (μια τομάτα με προεπιλεγμένα επιθυμητά χαρακτηριστικά είναι μια «σχεδιασμένη» τομάτα).

Η επιστημονική κοινότητα έχει διατυπώσει ακόμη και παραλληλισμούς ανάμεσα στις διαδικασίες του design και της φύσης. Η Neri Oxman εμπνεύστηκε ένα διάγραμμα που αποτυπώνει τη διαδικασία  μετασχηματισμού της δημιουργικής ενέργειας του ανθρώπου σε έργο με τρόπο ανάλογο με εκείνον του μετασχηματισμού της ενέργειας από την πέψη των τροφών στον κύκλο του Krebs. Το design αφορά οτιδήποτε γύρω μας έχει σχεδιαστεί από τον άνθρωπο. Η γεωπονία αφορά ό,τι έχει σχεδιαστεί από τη φύση. Βέβαια υπάρχει μία εγγενής διαφορά ανάμεσα στις δύο πράξεις σχεδιασμού: η ανθρώπινη δημιουργία είναι ατελής απέναντι σε εκείνη της φύσης. Γι’ αυτό και το design συχνά διδάσκεται από τη φύση: από τις μορφές, τους μηχανισμούς και τις λειτουργίες της.

Με δεδομένο ότι πολλοί Λαρισαίοι ήδη έχουν ανταποκριθεί στο κάλεσμα και έχουν επισκεφθεί την έκθεση, πως μπορείτε να προϊδεάσετε όσους σκέφτονται έως τις 20 Μαΐου να περάσουν από τον χώρο του «Wisedog» σε σχέση με τα έργα, στα οποία θα περιηγηθούν;

Το design και το περιβάλλον είναι το μέλλον μας. Στην έκθεση αυτή, γεωπονία και design συνδιαλέγονται μέσα από μία σειρά από αντικείμενα. Θα καλούσα τους επισκέπτες να τα μελετήσουν και να τα περιεργαστούν πέρα από το προφανές.

b_nat

Στην περίπτωση λ.χ. του αντικειμένου «b-nat» (φωτ.) κάποιος μπορεί να διακρίνει ένα φωτιστικό με μία γλάστρα στη βάση του, μπορεί όμως και να διαβάσει τη σχέση αλληλεξάρτησης ανάμεσα στα δύο επιμέρους στοιχεία: το φωτιστικό χρειάζεται το αντίβαρο της γλάστρας προκειμένου να ισορροπήσει σε όρθια θέση, την ίδια στιγμή που το φυτό στη γλάστρα χρειάζεται το φως για να φωτοσυνθέσει. Θα έλεγα λοιπόν, παρατηρήστε τα αντικείμενα αυτά ως την αφήγηση μιας διαδικασίας, ως τη δημιουργία και το σχηματισμό μιας νέας εμπειρίας χρήσης. Δείτε τα ως περιέκτες ζωής, στη μορφή ενός αγροδιατροφικού προϊόντος ή ενός σπόρου που περιμένει τις συνθήκες για να ευδοκιμήσει και να δώσει καρπούς. Αυτό άλλωστε είναι και το περιεχόμενο της έκθεσης: σπόροι ζωής και σπόροι ιδεών για μια καλύτερη ζωή.

Ποιες σκέψεις – ίσως και προβληματισμοί – σας δημιουργήθηκαν, ζώντας από κοντά το έργο που προέκυψε από τη σύμπραξη γεωπόνων, αρχιτεκτόνων και καλλιτεχνών;

Κάθε διεπιστημονική συνέργεια είναι από μόνη της μια ανοικτή διαδικασία και ταυτόχρονα μια προϋπόθεση για την καινοτομία. Μια σύμπραξη όπως αυτή μεταξύ γεωπόνων, αρχιτεκτόνων και καλλιτεχνών μεταφέρει γνώση από το ένα πεδίο στο άλλο, αλλά ταυτόχρονα ιχνηλατεί στην ενδιάμεση περιοχή παράγοντας ιδέες που επιστρέφουν πίσω ως νέα γνώση. Φανταστείτε το κείμενο που κρατάτε στα χέρια σας σαν ένα σύνολο από κουκκίδες (τυπογραφικά στοιχεία) στον απέραντο ωκεανό της σελίδας. Αν κάθε μία από αυτές τις κουκκίδες αντιστοιχεί σε μια περιοχή γνώσης, τότε η καινοτομία δεν είναι παρά ο ανεξερεύνητος ενδιάμεσος χώρος, η λευκή περιοχή της σελίδας.

Στο Εργαστήριο Βιομηχανικού Σχεδιασμού διαμορφώνουμε και προωθούμε τη μεθοδολογία για την καινοτομία. Μια μεθοδολογία με εργαλεία τη βασική έρευνα, τη διεπιστημονικότητα και το συνδυασμό αναλυτικής και δημιουργικής σκέψης, από την οποία επωφελούνται οι φοιτητές αλλά και φορείς ή επιχειρήσεις με ευήκοα ώτα. Αυτό που πρέπει να μας προβληματίζει είναι γιατί το μεγαλύτερο μέρος από το ανθρώπινο κεφάλαιο και το κεφάλαιο γνώσης που παράγουμε θα πρέπει να καταλήγει αποκλειστικά στο εξωτερικό. Η σύγχρονη συνθήκη για την καινοτομία με επίκεντρο τον άνθρωπο (human-centered innovation) αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα. Αντίθετα από την τεχνολογική καινοτομία, η καινοτομία με επίκεντρο τον άνθρωπο είναι μία διεθνής τάση (και ανάγκη) με χαμηλό κόστος επενδύσεων και υψηλές αποδόσεις. Αρκεί να το κατανοήσουμε εγκαίρως και να εμπιστευτούμε τους ειδικούς.

Κλείνοντας, μπορεί το design να βοηθήσει τον άνθρωπο ώστε να ανακτήσει τη χαμένη επαφή με τη γεωπονία και γενικά με τη φύση;

Το design είναι επικοινωνία: επικοινωνεί ιδέες μέσα από απτά αντικείμενα. To design εδώ επιχειρεί να μας φέρει πιο κοντά στη γεωπονία, επικοινωνώντας μορφές και διαδικασίες της φύσης μέσα από οκτώ αντικείμενα χρηστικού και εννοιολογικού χαρακτήρα.

Στη χρηστική του εκδοχή, το design μεταφράζει τις διαδικασίες της γεωπονίας σε αντικείμενα και εμπειρίες χρήσης προσαρμοσμένα σε μία γλώσσα οικεία στο σύγχρονο άνθρωπο της πόλης. Εμπλέκει συνεπώς τον πολίτη σε διαδικασίες της γεωπονίας με όρους σύγχρονους.

Στην εννοιολογική του εκδοχή, το critical design όπως ονομάζεται διεθνώς επιτελεί ένα δεύτερο –εξίσου σημαντικό αν όχι σημαντικότερο- ρόλο. Ως διαμορφωτής κουλτούρας, υποκινεί μοντέλα συμπεριφοράς, γεννά προβληματισμούς, τροφοδοτεί συζητήσεις και ζυμώσεις, δίνει αφορμή για αναθεωρήσεις.

ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

Διαβάστε επίσης: