Θεσσαλία » Καταψήφισε η Λαϊκή Συσπείρωση Θεσσαλίας τις ΣΜΠΕ

Καταψήφισε η Λαϊκή Συσπείρωση Θεσσαλίας τις ΣΜΠΕ

Καταψήφισε η Λαϊκή Συσπείρωση Θεσσαλίας τις ΣΜΠΕ

Η Λαϊκή Συσπείρωση Θεσσαλίας, στην συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Θεσσαλίας, στις 8 Μαΐου 2018, καταψήφισε τις Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας και των άλλων 3 Υδατικών Διαμερισμάτων (Δ. Μακεδονίας, Δυτικής και Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας), τα οποία εισέρχονται στα διοικητικά όρια της Περιφέρειας Θεσσαλίας, για τους παρακάτω λόγους:

«1. Για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας του Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας (EL08)

Α. Η κριτική θεώρηση από μέρους μας της υπόψη ΣΜΠΕ και του οικείου ΣΔΚΠ έχει ως αφετηρία τη θέση μας, ως ΚΚΕ και της Λαϊκής Συσπείρωσης, για το ζήτημα της αντιπλημμυρικής προστασίας στη χώρα, στη Θεσσαλία ειδικότερα. Σύμφωνα με αυτή, οι βασικοί παράγοντες που συνεπιδρούν για να εκδηλωθούν οι πλημμύρες είναι:

(α) Η παράδοση της γης στο μεγάλο κεφάλαιο με ένα πλαίσιο χρήσεων γης, που διευκολύνει την αξιοποίησή της απ” τους μονοπωλιακούς ομίλους, γεγονός που τελικά καθορίζει το πώς χτίζονται οι πόλεις, τη ρυμοτομία τους και τον τρόπο κατασκευής τους. Τα μπαζωμένα ρέματα, η άναρχη επέκταση του σχεδίου πόλεως και η πλήρης «τσιμεντοποίηση» των οικοπέδων στη νόμιμη δόμηση είναι βασικές συνιστώσες του παράγοντα αυτού. Με άλλα λόγια η εμπορευματοποιημένη γη, οι κατασκευές και η ανάπτυξη των πόλεων με κριτήριο το ποσοστό κέρδους είναι ο πραγματικός υπαίτιος για τα καταστροφικά πλημμυρικά φαινόμενα σε πόλεις, αγροτικές καλλιέργειες, τεχνικές υποδομές, αρχαιολογικούς χώρους, άλλα μνημεία πολιτισμού, οικονομικές δραστηριότητες και ό,τι άλλο χαρακτηρίζει την τρωτότητα μιας περιοχής.

(β) Η έλλειψη ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδατορεμάτων και γενικότερα του συνόλου της λεκάνης απορροής τους. Άλλωστε και το ΣΔΚΠ του ΥΔ Θεσσαλίας στο οποίο αναφέρεται η ΣΜΠΕ, αναγνωρίζει ότι: «Τα αντιπλημμυρικά έργα που μελετήθηκαν και κατασκευάστηκαν κατά καιρούς, δεν υλοποιήθηκαν με βάση κάποιον Γενικό Αντιπλημμυρικό Σχεδιασμό, αλλά σχεδιάστηκαν συχνά αποσπασματικά, κυρίως με γνώμονα τις εκάστοτε τοπικές ανάγκες» υποτάσσοντάς τα, προσθέτουμε εμείς, στις προτεραιότητες του κεφαλαίου.

(γ) Η αδυναμία του αστικού κράτους να υλοποιήσει έστω και αποσπασματικούς σχεδιασμούς. Η ουσιαστική αντιμετώπιση των πλημμυρών απαιτεί βαθύτερα και πιο ολοκληρωμένα έργα, που να αγκαλιάζουν ολόκληρη τη λεκάνη απορροής, ξεκινώντας απ” τα κατάντη προς τα ανάντη αλλά και με άμεσες παρεμβάσεις στα βουνά, με αναδασώσεις και φράγματα ανάσχεσης νερού και κατακράτησης φερτών υλών στα ορεινά, για να αμβλυνθεί η πλημμυρογένεση στην απαρχή της. Αντίθετα, η δασική πολιτική των κυβερνήσεων διαχρονικά, του ΣΥΡΙΖΑ τώρα, η πολιτική γης και των χρήσεών της, διαμόρφωσαν ένα νομικό πλαίσιο, που επιτρέπει εκχερσώσεις, καταπατήσεις, παράνομες αλλαγές χρήσεων, ενώ οι πυρκαγιές ως εργαλείο αποχαρακτηρισμού διευκολύνουν το πλαίσιο αυτό.

(δ) Είναι, ακόμη, τα συγκεκριμένα κριτήρια που τίθενται για το σχεδιασμό, τη μελέτη και εκτέλεση των καθ’ έκαστα αντιπλημμυρικών έργων καθώς και οι προτεραιότητες που τίθενται σε σχέση με άλλα τεχνικά, κυρίως οδικά, έργα.

Ειδικότερα:

- Τα κριτήρια των μελετών αντιπλημμυρικής προστασίας υποτάσσονται στη «λογική» της περιορισμένης κατανομής κονδυλίων σε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και της άκριτης αποδοχής των τετελεσμένων που δημιούργησε η αυθαίρετη και νόμιμη δόμηση σε βάρος της φυσικής λειτουργίας των ρεμάτων. Έτσι, η διαστασιολόγηση των έργων, που καθορίζεται κυρίως από το μέγεθος της αναμενόμενης πλημμύρας, αντί να γίνεται πλέον για περίοδο επαναφοράς 100 χρόνων εξακολουθεί να γίνεται για περίοδο επαναφοράς 50 χρόνων επειδή είναι φθηνότερα αλλά, φυσικά, αποδεικνύονται ανεπαρκή. Στο ίδιο πλαίσιο υποβαθμίζεται δραματικά, μερικές φορές καταστρέφεται εντελώς, η οικολογική λειτουργία των διευθετούμενων ρεμάτων.

- Οι προδιαγραφές των μελετών, άρα και η εκτέλεση, των αντιπλημμυρικών έργων είναι παρωχημένες. Όπως σημειώνεται στο ΣΔΚΠ και υιοθετεί η συζητούμενη ΣΜΠΕ: «Οι υφιστάμενες προδιαγραφές μελέτης έργων αποχέτευσης ομβρίων και αντιπλημμυρικής προστασίας χρονολογούνται από την δεκαετία ’70».Και συνεχίζει: «Χρειάζεται να συνταχθεί νέος Κανονισμός που θα λάβει υπόψη του … και τις νεώτερες εξελίξεις στον τομέα της διαχείρισης πλημμυρικών απορροών και ομβρίων υδάτων (… με προτεραιότητα την προώθηση ήπιων (πράσινων) παρεμβάσεων διαμόρφωσης της κοίτης και των παρόχθιων εκτάσεων, εναλλακτικές πρακτικές μείωσης της επιφανειακής απορροής, τεχνικές λύσεις Φυσικής Συγκράτησης Υδάτων (ΦΣΥ) κλπ»).

(ε) Ένας άλλος βασικός παράγοντας, που συνεπιδρά στην εκδήλωση καταστροφικών πλημμυρών, είναι οι σοβαρές ελλείψεις σε έμψυχο δυναμικό και εξοπλισμό των δημόσιων Υπηρεσιών με αντικείμενο την αντιπλημμυρική προστασία. Θλιβερή είναι και η κατάσταση, ειδικότερα, των Υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας, που θα μπορούσαν να παρέμβουν πιο αποτελεσματικά για την άμβλυνση των συνεπειών των πλημμυρικών φαινομένων παρεμβαίνοντας και στον τομέα της πρόληψης.

(στ)Αλλά και οι γενικότερες, σε επίπεδο σχεδιασμού, παραδοχές που γίνονται στις πρόσφατες μελέτες, αποδεικνύονται στην πράξη ανεπαρκείς. Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση της συζητούμενης ΣΜΠΕ και του οικείου ΣΔΚΠ του ΥΔ Θεσσαλίας. Μεταξύ άλλων σημειώνουμε σχετικά:

Το 2012 δημοσιεύτηκε η μελέτη του Υπουργείου για την «Προκαταρκτική αξιολόγηση κινδύνων πλημμύρας» των ΥΔ της χώρας, που αποτέλεσε τον προπομπό για όλα τα ΣΔΚΠ των ΥΔ, μαζί και το συζητούμενο ΣΔΚΠ της Θεσσαλίας. Σε αυτή καθορίστηκαν σε κάθε ΥΔ οι «Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας» (ΖΔΥΚΠ). Για το ΥΔ Θεσσαλίας, αφού πάρθηκαν υπόψη ιστορικά στοιχεία πλημμυρών και συγκεκριμένα στοιχεία από τις Δ/νσεις των 4 νομών καθορίστηκαν 9 ΖΔΥΚΠ με μακράν μεγαλύτερη αυτήν του π. Πηνειού ΖΔΥΚΠ (GR08RAK0003), έκτασης 3.353km2 (τετρ. χλμ.).

Και όμως, το Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας(ΣΔΚΠ) (Ιούνης 2017), στο οποίο αναφέρεται η συζητούμενη ΣΜΠΕ, και στο οποίο εφαρμόστηκαν τα κριτήρια και οι προδιαγραφές της ΕΕ, περιορίζει δραματικά την έκταση αυτή σε 55,3 km2 (μόλις το 1,65%της οικείας ΖΔΥΚΠ) για περίοδο επαναφοράς Τ= 1000χρόνια (πλημμυρικό μέγεθος τόσο μεγάλο, που συμβαίνει μια φορά κάθε 1000 χρόνια) και για υψηλό κίνδυνο πλημμύρας. Διευκρινίζεται ότι ο «κίνδυνος πλημμύρας» εκφράζει το μέγεθος της πλημμυρικής ζημιάς σε μια συγκεκριμένη περιοχή και είναι συνάρτηση της «πλημμυρικής επικινδυνότητας» (δηλ. της σφοδρότητας του πλημμυρικού φαινομένου) και της «τρωτότητας» της πληττόμενης περιοχής (δηλ. πόσο ευάλωτη είναι).

Ανάλογη αντιμετώπιση είχαν και οι υπόλοιπες Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας (ΖΔΥΚΠ) στο ΥΔ Θεσσαλίας.

Ελάχιστοι μήνες χρειάστηκαν για να απορρίψει η ίδια η φύση, με δραματικό τρόπο, τα συμπεράσματα του συζητούμενου, μέσω της οικείας ΣΜΠΕ, Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας (ΣΔΚΠ) του ΥΔ Θεσσαλίας. Αντί άλλων παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα από το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Ριζοσπάστη της 16 Γενάρη 2018 (οι υπογραμμίσεις δικές μας):

«Μεγάλες καταστροφές από τις βροχοπτώσεις στη Θεσσαλία

Τεράστιες καταστροφές στις αγροτικές καλλιέργειες, στο εθνικό επαρχιακό – δημοτικό και αγροτικό δίκτυο, σε δίκτυα ύδρευσης και εν γένει έργα υποδομής κ.λπ., προξένησαν οι έντονες βροχοπτώσεις στη Θεσσαλία το τριήμερο Παρασκευή – Σάββατο – Κυριακή. Το εύρος των ζημιών είναι τέτοιο ώστε η Περιφέρεια Θεσσαλίας απέστειλε αίτημα στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, ζητώντας να τεθούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης διάφορες περιοχές της Θεσσαλίας.

Ιδιαίτερα επλήγησαν περιοχές των δήμων Καλαμπάκας, Τρικκαίων, Φαρκαδόνας, Βόλου, Ζαγοράς, Νοτίου Πηλίου, Βελεστίνου, Αλμυρού, Παλαμά, Καρδίτσας, Μουζακίου, Τεμπών και Αγιάς.

Στα Τρίκαλα, ο ποταμός Πάμισος πλημμύρισε, προειδοποιώντας για μία ακόμα φορά τους αρμόδιους για τους κινδύνους που δημιουργούνται λόγω της μη ανασήκωσης των αναχωμάτων, ενώ στην πολύπαθη περιοχή του Ζάρκου – Φαρκαδόνας τα φουσκωμένα νερά του Πηνειού έπνιξαν για πολλοστή φορά τις καλλιέργειες».

Φαινόμενα, που επαναλήφθηκαν και το Φλεβάρη μεταξύ 22 – 28/2, με ιδιαίτερη ένταση στο νομό Τρικάλων, στο Πήλιο αλλά και στη Λάρισα.

Αν μη τι άλλο, τα παραπάνω αποκαλύπτουν τον περιορισμένο βαθμό αξιοπιστίας των συμπερασμάτων του υπόψη Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας. Που σε σημαντικό βαθμό θα πρέπει να οφείλεται στις παραδοχές, μαθηματικά μοντέλα και μεθοδολογία, που ακολούθησαν και ακολουθούν οι οικείες μελετητικές ομάδες σύμφωνα, όπως αναφέρουν, με την «Ευρωπαϊκή  Οδηγία  2007/60/ΕΚ  για  την  Αξιολόγηση  και  τη  Διαχείριση  των  Κινδύνων Πλημμύρας», που ενσωματώθηκε στο Εθνικό Δίκαιο με την ΚΥΑ 31822/2010 (ΦΕΚ Β’/21.7.10).

Θα πρέπει ακόμη να επισημάνουμε ότι την ίδια περίοδο, που εκπονούνταν το 2017 η μελέτη του υπόψη ΣΔΚΠ  (όπως άλλωστε και στα άλλα ΥΔ της χώρας),εκπονούνταν και η μελέτη της 1ης Αναθεώρησης του Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής (ΣΔΛΑΠ)του ΥΔ Αττικής, ανεξάρτητα όμως η μια από την άλλη. Πρόκειται για βασική παράλειψη. Θα έπρεπε και τα δύο σχέδια να αλληλοτροφοδοτούνται κατά την εκπόνησή τους ως προς τα βασικά τους στοιχεία. Δράσεις, πχ, που έχουν να κάνουν με τον εμπλουτισμό επιφανειακών και, κυρίως, υπόγειων υδροφορέων θα έπρεπε να συνδυαστούν με δράσεις αντιπλημμυρικής προστασίας, όπως είναι τα έργα ορεινής υδρονομίας, οι ταμιευτήρες ανάσχεσης, η επιλογή θέσεων κατάκλισης κ.ά. Φυσικά και το αντίστροφο.

Αλλά και όποιες θετικές παρεμβάσεις προβλέπονται στο υπόψη ΣΔΚΠ και στη συζητούμενη ΣΜΠΕ σε σχέση με τα μέτρα προστασίας, και όχι μόνο, αποδεικνύονται στην πλειοψηφία τους απλό ευχολόγιο, εργαλείο παραπλάνησης και εφησύχασης των λαϊκών στρωμάτων, αφού δεν εφαρμόζονται στην πράξη, όπως έδειχνε η παλαιότερη αλλά επιβεβαίωσε και η πρόσφατη εμπειρία . Έτσι,

- μπορεί να εξαντλείται η διεθνής βιβλιογραφία για τα προτεινόμενα «Μέτρα Προστασίας» απέναντι στον πλημμυρικό κίνδυνο,

- μπορεί να επαναλαμβάνεται σε όλες τις πτώσεις ότι τα μέτρα αυτά θα πρέπει να αναφέρονται σε ζώνες πλημμύρας (ή κατάκλυσης) με περίοδο επαναφοράς την 100ετία,

- μπορεί να «προβλέπονται ειδικές δράσεις για την προστασία της βιοποικιλότητας π.χ. παρεμβάσεις συντήρησης και διαχείρισης της παρόχθιας βλάστησης» κατά τη μελέτη και εκτέλεση των έργων διευθέτησης των ρεμάτων και πολλά άλλα εύηχα ευχολόγια, αλλά αυτά αποδείχνονται στην πράξη στάχτη στα μάτια των λαϊκών στρωμάτων.

Β. Απέναντι σε όλα αυτά το ΚΚΕ, η Λαϊκή Συσπείρωση Θεσσαλίας, αναδεικνύουν ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, μαζί με τις προηγούμενες, το ίδιο και η Περιφερειακή Διοίκηση, έχουν τεράστιες και διακριτές ευθύνες για την οξύτητα του πλημμυρικού προβλήματος και στη Θεσσαλία. Η κυβέρνηση ειδικότερα, κεντρικά και τοπικά, συνεχίζει επιθετικά την ίδια αντιλαϊκή πολιτική στον τρόπο δόμησης των πόλεων, στην καταστροφή δασών, στη διαχείριση των υδατορεμάτων και λεκανών απορροής, στη μελέτη και την κατασκευή δασικών έργων. Πολιτική, που μπροστά στο κέρδος του κεφαλαίου θυσιάζει τις λαϊκές ανάγκες στο πλαίσιο του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης, της αναρχία του, του ποσοστού κέρδους των ομίλων, που αποτελεί το μοναδικό κριτήριο για το τι κατασκευάζεται.

Στον αντίποδα βρίσκεται η λύση του κεντρικού σχεδιασμού με γνώμονα το σύνολο των λαϊκών αναγκών, στο έδαφος της κοινωνικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής.

Οι εργαζόμενοι, τα λαϊκά στρώματα μπορούν και πρέπει να διεκδικήσουν την άμεση κάλυψη των επιτακτικών αναγκών τους και στον τομέα της αντιπλημμυρικής προστασίας, απαιτώντας:

- κατάργηση του αντιλαϊκού πλαισίου χρήσεων γης, που την παραδίδει στο μεγάλο κεφάλαιο, δασικά οικοσυστήματα προς όφελος των εργαζομένων με κατάργηση των αντιδασικών νόμων,

- ουσιαστική αύξηση της χρηματοδότησης της αντιπλημμυρικής προστασίας φορολογώντας το μεγάλο κεφάλαιο,

- ολοκληρωμένη διαχείριση των λεκανών απορροής με άμεση και ορθολογική διευθέτηση των υδατορεμάτων,

- μελέτες αντιπλημμυρικής προστασίας σε επίπεδο υδατικών διαμερισμάτων με κριτήρια συνδυασμένης κάλυψης των λαϊκών αναγκών,

- έλεγχο του συνόλου των τεχνικών έργων για τις επιπτώσεις στα πλημμυρικά φαινόμενα,

- αντιπλημμυρικά τεχνικά έργα που να καλύπτουν συνδυασμένα τις λαϊκές ανάγκες,

- ενίσχυση του προσωπικού, των μέσων και της εκπαίδευσης των φορέων Πολιτικής Προστασίας.

Προβάλλουμε αυτό το ριζοσπαστικό διεκδικητικό πλαίσιο, σημαδεύοντας τον πραγματικό αντίπαλο, τα μονοπώλια, το καπιταλιστικό κέρδος και την κυβερνητική πολιτική. Ανοίγουμε το δρόμο του αγώνα για τη διέξοδο της εργατικής εξουσίας, που είναι η μόνη που μπορεί να διασφαλίσει τη συνδυασμένη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών.

Σύμφωνα με τα παραπάνω ψηφίζουμε κατά.

2. Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του: «Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας του Υδατικού Διαμερίσματος Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας (EL07)» ΣΤΑΔΙΟ ΙΙ – 2η ΦΑΣΗ – ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 16.

Πρόκειται για «δίδυμη» μελέτη με αυτή του ΥΔ Θεσσαλίας, δεδομένου ότι:

(α) συντάχθηκαν πάνω στον ίδιο καμβά των αντιλαϊκών ευρωενωσιακών και κυβερνητικών κατευθύνσεων και πολιτικών,

(β) παραμένουν αλώβητοι οι έξη βασικοί παράγοντες που συνεπιδρούν για να εκδηλωθούν οι πλημμύρες, όπως παρατέθηκαν στο προηγούμενο θέμα,

(γ)όποιες θετικές παρεμβάσεις προβλέπονται στο υπόψη ΣΔΚΠ και στη συζητούμενη ΣΜΠΕ σε σχέση με τα μέτρα προστασίας, και όχι μόνο, αποτελούν στην πλειοψηφία τους απλό ευχολόγιο, εργαλείο παραπλάνησης και εφησύχασης των λαϊκών στρωμάτων, όπως έχει αποδείξει η μέχρι τώρα πρακτική των κυβερνήσεων διαχρονικά, του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα.

Σύμφωνα με τα παραπάνω ψηφίζουμε κατά.

3. Με το ίδιο σκεπτικό καταψηφίζουμε και τις άλλες δύο ΣΜΠΕ (Δυτικής Μακεδονίας και Δυτικής Στερεάς)».