Αρχική » Συνεντεύξεις » «Η Ιστορία επαναλαμβάνεται και δεν είναι… φάρσα»
"ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΤΟΥ 2ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΔΙΑΤΥΠΩΘΗΚΕ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ... ΚΟΥΡΕΜΑ ΧΡΕΟΥΣ"

«Η Ιστορία επαναλαμβάνεται και δεν είναι… φάρσα»

«Η Ιστορία επαναλαμβάνεται και δεν είναι… φάρσα»

Ο Κώστας Σπανός, Εκδότης του «Θεσσαλικού Ημερολογίου», μιλάει στη larissanet

«Το “Θεσσαλικό Ημερολόγιο” έγινε φυτώριο νέων δημιουργών»

Του Γιάννη Ανδρεάκη

Αναμφίβολα πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους γνώστες της Θεσσαλικής Ιστορίας, που έκανε σκοπό ζωής την έρευνα και τη διασταύρωση πηγών με στόχο τη μεταλαμπάδευση αυτής της γνώσης στις επόμενες γενιές…

Ο λόγος για τον Κώστα Σπανό, τον «Δάσκαλο» της τοπικής Ιστορίας, ο οποίος πέρα από τη θητεία στις μαθητικές τάξης της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, πλησιάζει τα 50 χρόνια ενδελεχούς μελέτης της Ιστορίας της Θεσσαλίας.

«Η Εθνική Ιστορία αποτελείται από πολλές ψηφίδες που δεν είναι άλλες από την Ιστορία των Περιφερειών, των Πόλεων και των Οικισμών» υπογραμμίζει ο κ. Σπανός και προσθέτει πως «αν δεν γνωρίζουμε την Ιστορία του Τόπου μας είναι αδύνατον να μάθουμε την Ιστορία της χώρας».

Σ’ αυτό το σημείο ο μελετητής μας παραθέτει τη δική του θεώρηση για την αναγκαιότητα γνώσης των ιστορικών γεγονότων: «Όποιος διαβάζει Ιστορία θα διαπιστώσει πως οι εποχές επαναλαμβάνονται και δεν είναι… φάρσα».

Μάλιστα, αναφέρεται σε ένα γεγονός που δεν είναι ιδιαιτέρως γνωστό και θα μπορούσε κάποιος να διαπιστώσει σημαντικές ομοιότητες με την κατάσταση που βιώνει σήμερα η χώρας μας: «Τον 2ο αιώνα π.Χ. υπήρχαν φτωχές θεσσαλικές πόλεις – κράτη, οι οποίες ήταν υπερχρεωμένες (όπως σήμερα η Ελλάδα) και υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ζήτησαν από τους δανειστές τους (πόλεις οικονομικά εύρωστες) διευκολύνσεις σε ότι αφορά το χρέος τους κάτι σαν το… κούρεμα που ζητάμε εμείς. Βέβαια, δεν έχουμε γνώση από τις πηγές αν αυτό έγινε τελικά αποδεκτό».

«Όταν στη Θεσσαλία του 2ου αιώνα π.Χ. διατυπώθηκε αίτημα για… κούρεμα χρέους»

«Πλούσια» σε μνημεία η Λάρισα

Ο κ. Σπανός κάνει ιδιαίτερη μνεία στον «πλούτο» που έχει η πόλη της Λάρισας σε μνημεία. Προφανώς σημαντικότατη θέση κατέχει το Α΄ Αρχαίο Θέατρο Λάρισας, το οποίο – όπως υπογραμμίζει – «είναι από τα λίγα που βρίσκονται μέσα στον ιστό της πόλης».

«Είναι ένα μνημείο εξαιρετικό, μεγάλης ιστορικής αξίας. Μάλιστα, Γάλλοι αρχαιολόγοι που μελετούν το θέατρο, έχουν εντοπίσει εκατοντάδες επιγραφές στα εδώλια (σ.σ. θέσεις) του Θεάτρου.

Αυτές οι επιγραφές είχαν σχέση με την Ιστορία της πόλης, όπως και με την Ιστορία του Κοινού των Θεσσαλών κάτι σαν Βουλή – με σημερινούς όρους – της Θεσσαλίας» υπογραμμίζει ο μελετητής.

Παράλληλα, αναφέρεται και σε άλλα σημαντικά μνημεία που έχει η Λάρισα, όπως το τμήμα των Μεσαιωνικών Τειχών που διασώζεται στην πλατεία Αγ. Μπλάνα, το Μνημείο του Ιπποκράτη, το Β΄ Αρχαίο Θέατρο, το Μπεζεστένι (σ.σ. Κλειστή Αγορά).

«Βέβαια δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε στη μεγάλη αξία που έχει το Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας με τον πλούτο των εκθεμάτων του» δηλώνει ο κ. Σπανός.

Οι Θεσσαλοί στην Επανάσταση και στον Διαφωτισμό

Ένθερμος υποστηρικτής της ανάγκης διδασκαλίας της τοπικής Ιστορίας στα σχολεία ο κ. Σπανός αναφέρεται στην Επανάσταση του 1821 και στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, όπως και στη σημαντική παρουσία που είχαν οι Θεσσαλοί: «Στα σχολικά βιβλία η συμμετοχή των Θεσσαλών στην Επανάσταση του ‘21 αναφέρεται σε δύο γραμμές.

Απ’ την έρευνα που έχω κάνει και από τις δημοσιεύσεις συνεργατών του “Θεσσαλικού Ημερολογίου” προκύπτει ότι στην Επανάσταση του ‘21συμμετείχε μεγάλος αριθμός Θεσσαλών. Μάλιστα, φοβούμενοι τα αντίποινα των Οθωμανών – καθώς η Θεσσαλία παρέμενε υπόδουλη – δεν επέστρεψαν στην πατρίδα τους και εγκαταστάθηκαν στην Ελεύθερη Ελλάδα όπως στη Φθιώτιδα, την Εύβοια και την Αττική.

Μ’ αυτό τον τρόπο οι νέοι πρέπει να καταλάβουν πως οι Θεσσαλοί συμμετείχαν σε μεγάλο βαθμό στην Επανάσταση, όπως οι Μακεδόνες και οι Ηπειρώτες.

Παράλληλα, η Θεσσαλία ανέδειξε μεγάλες μορφές του Νεοελληνικού Διαφωτισμού όπως ο Κωνσταντίνος Κούμας, ο Γρηγόριος Κωνσταντάς και πολλοί άλλοι.

Αυτοί οι εκπρόσωποι του Νεοελληνικού Διαφωτισμού πρέπει να γίνουν γνωστοί σε όλους».

«Θεσσαλικό Ημερολόγιο»

Ένα από τα «πνευματικά παιδιά» του Κώστα Σπανού, το οποίο φροντίζει και εκδίδει αδιαλείπτως από το 1980, έχοντας φτάσει πλέον στον 70ο τόμο, είναι το «Θεσσαλικό Ημερολόγιο».

«Πριν από το 1980 στη Λάρισα εκδίδονταν ένα περιοδικό που λέγονταν “Θεσσαλική Εστία”. Επρόκειτο κυρίως για λογοτεχνικό περιοδικό, το οποίο φιλοξενούσε και μικρά ιστορικά κείμενα.

Το “Θεσσαλικό Ημερολόγιο” δημοσιεύει μεγάλα άρθρα και μελέτες και εκδίδεται δύο φορές τον χρόνο.

Στόχος είναι να εκδοθούν πηγές της Θεσσαλικής Ιστορίας και να μεταφραστούν έργα ξένων επιστημόνων που αναφέρονται στη Θεσσαλία» δηλώνει ο κ. Σπανός και προσθέτει «θέλουμε να δοθεί η ευκαιρία σε νέους να ασχοληθούν με την Ιστορία του χωριού τους και της περιοχής τους». «Το “Θεσσαλικό Ημερολόγιο” έγινε ένα φυτώριο νέων δημιουργών, καθώς οι μελέτες χρησιμοποιούνται από πολλούς στη συγγραφή ενός άρθρου ή ενός βιβλίου» τονίζει ο Θεσσαλός ερευνητής και δηλώνει έτοιμός για συνέχιση με την ίδια ζέση της πορείας του «Θεσσαλικού Ημερολογίου».

Ο κ. Σπανός, σ’ αυτό το σημείο, επισημαίνει πως στις 10 και 11 Δεκεμβρίου ο Όμιλος Φίλων Θεσσαλικής Ιστορίας θα διοργανώσει στη Λάρισα το 9ο Συνέδριο Λαρισαϊκών Σπουδών. Στις εργασίες θα γίνουν 23 ανακοινώσεις με ιστορικά στοιχεία για όλο το νομό Λάρισας από την αρχαιότητα έως και τη σύγχρονη εποχή.

Η βράβευση από την Ακαδημία Αθηνών

Μέσα σ’ αυτές τις δεκαετίες ο κ. Σπανός έλαβε τιμές και διακρίσεις από φορείς, οι οποίοι αναγνώρισαν το έργο του.

Κορυφαία στιγμή, αδιαμφισβήτητα, αποτελεί η βράβευσή του το 2000 από την Ακαδημία Αθηνών για την πολυετή ενασχόλησή του με την Ιστορία της Θεσσαλίας και την έκδοση του «Θεσσαλικού Ημερολογίου».

«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη τιμή που μπορεί να γίνει σε έναν άνθρωπο των γραμμάτων» δηλώνει ο ερευνητής και προσθέτει πως «για εμένα ήταν κάτι αναπάντεχο».

kostas-spanos-2Ποιος είναι ο Κώστας Σπανός

Ο Κώστας Σπανός γεννήθηκε στη Δεσκάτη το 1943. Σπούδασε στην Παιδαγωγική Ακαδημία της Θεσσαλονίκης και υπηρέτησε στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση από το 1965 έως το 1997, ως διευθυντής τα τελευταία εννέα έτη.

Aπό το 1968 ασχολείται με την Ιστορία της Θεσσαλίας, ερευνώντας σε πολλά αρχεία. Με βάση τις έρευνές του αυτές έχει δημοσιεύσει, μέχρι τώρα, 517 μελέτες και άρθρα σε πλήθος περιοδικών και σε πολλές τοπικές εφημερίδες.

Για τις γλωσσικές και λαογραφικές μελέτες του τιμήθηκε με  έναν έπαινο (1968) και δύο βραβεία (γ΄ κατηγορίας, το 1971, και β΄ κατηγορίας, το 1977) από το Κέντρο ΄Ερευνας της Ελληνικής Λαογραφίας και την  Γλωσσική  Εταιρεία της Ακαδημίας και με έναν έπαινο από τον «Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου» (1978). To 2000 βραβεύθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για την πολυετή ενασχόλησή του με την Θεσσαλική Ιστορία και την έκδοση του   Θεσσαλικού Ημερολογίου.

Είναι πρόεδρος του Ομίλου Φίλων της Θεσσαλικής Ιστορίας και μέλος της Ελληνικής Ονοματολογικής Εταιρείας. Έχει συμμετάσχει σε 149 επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες με ισάριθμες ανακοινώσεις, παρουσιάζοντας Θεσσαλούς αγωνιστές του 1821, διαλυμένους οικισμούς της Θεσσαλίας, ονόματα και επώνυμα των Θεσσαλών, από τον 16ο αιώνα και εξής, και ιστορικά στοιχεία για θεσσαλικούς οικισμούς. Έχει δώσει πολλές διαλέξεις, σε πόλεις και χωριά της Θεσσαλίας, παρουσίασε θεσσαλικά θέματα από ραδιοφωνικούς σταθμούς και βιβλία Θεσσαλών συγγραφέων και έχει διδάξει θεσσαλική ιστορία σε πολλά επιμορφωτικά σεμινάρια.

Από το 1980 εκδίδει, στη Λάρισα, το ιστορικό περιοδικό Θεσσαλικό Ημερολόγιο με 70 τόμους έως τώρα. Έχει εκδώσει 14 βιβλία.

ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

Επιστροφή επάνω