Αρχική » Απόψεις » Μπεχλιβάνης Θ. » Λάρισα, πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης! Του Θωμά Μπεχλιβάνη

Λάρισα, πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης! Του Θωμά Μπεχλιβάνη

Λάρισα, πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης! Του Θωμά Μπεχλιβάνη

Το «μενχίρ» της Λάρισας (Σουφλί Μαγούλα). Η μοναδική σε όλη την Ελλάδα, και μία από τις ελάχιστες σε όλη την Ευρώπη, λίθινη στήλη με ανθρώπινη (γυναικεία) μορφή, περί το τέλος της νεολιθικής και αρχές της πρώιμης περιόδου του χαλκού (γύρω στις 3.000 χρόνια π.Χ.).

τὰν Πηνειοῦ σεμνὰν χώραν,

κρηπῖδ᾽ Οὐλύμπου καλλίσταν,
ὄλβῳ βρίθειν φάμαν ἤκουσ᾽
εὐθαλεῖ τ᾽ εὐκαρπείᾳ·

Ευριπίδη Τρωάδες, στιχ. 214-216

Ο Δήμος Λαρισαίων αποφάσισε να θέσει η πόλη μας υποψηφιότητα για τον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης το 2021. Εγχείρημα φιλόδοξο και δύσκολο, όχι όμως ακατόρθωτο, αν σκεφτεί κανείς ότι θα διαγωνιστεί με άλλες ελληνικές πόλεις κι όχι ευρωπαϊκές, αφού πια οι χώρες είναι δεδομένες (για το 2021 η Ελλάδα και η Ρουμανία) και η επιλογή θα γίνει ανάμεσα στις πόλεις τους. Η Λάρισα, μητρόπολη πια της κεντρικής Ελλάδας, μπορεί να διεκδικήσει με αξιώσεις τον τίτλο, αν συσπειρώσει όλες τις δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας της και αν οργανώσει ένα λειτουργικό και ευέλικτο  σχέδιο, που θα πείσει τόσο τους πολίτες όσο και τους Ευρωπαίους υπεύθυνους του θεσμού ότι θα φέρει εις πέρας επιτυχώς το έργο και θα δικαιώσει τις προσδοκίες τους.

Πάντα αντιδρούσα στην αντίληψη ότι μια χώρα ή μια πόλη περιμένει την ανάληψη μιας μεγάλης διοργάνωσης για να φτιάξει τον εαυτό της. Το ζήσαμε αυτό στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 με τρόπο τραυματικό. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος π.χ., ο τότε Υπουργός Πολιτισμού, αντιδρούσε σκαιότατα σε όσους υποστήριζαν ότι για το κωπηλατοδρόμιο δεν χρειαζόταν  να πέσουν τόσα εκατομμύρια στον Μαραθώνα, αλλά αρκούσε η λίμνη Υλίκη, η οποία μάλιστα ήταν πολύ πιο κατάλληλη για τη διεξαγωγή του αθλήματος. «Δεν αντιλαμβάνονται», έλεγε, «ότι έχουμε μια μοναδική ευκαιρία να φτιάξουμε τον ιστορικό χώρο του Μαραθώνα, ο οποίος έχει γίνει ένα απέραντο σκουπιδαριό;». Δηλαδή, σύμφωνα με την αντίληψή του, για να σώσει το ελληνικό κράτος τον Μαραθώνα από τις παντοειδείς καταπατήσεις και αυθαιρεσίες δεν αρκούσε η παγκόσμια σημασία του χώρου και του γεγονότος που συντελέστηκε σ’ αυτόν, ούτε η εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας, αλλά χρειαζόταν «μια ευκαιρία»! Και την είδαμε: ο Μαραθώνας είναι σήμερα σε χειρότερη από την προηγούμενη κατάσταση, συν τον βούρκο και τα σκουπίδια του εγκαταλειμμένου πια κωπηλατοδρομίου!

Η νέα δημοτική αρχή ξεκίνησε τη διεκδίκηση δηλώνοντας εμφατικά και δεσμευόμενη στους πολίτες της Λάρισας ότι θα ανατρέψει και θα κινηθεί ενάντια σε μια τέτοια λογική. Οι πολίτες δεν έχουν κανέναν λόγο να μην την πιστέψουν. Όλα τα καλά πράγματα βασίζονται στην εμπιστοσύνη και την έμπνευση. Για να εμπεδώσει όμως την πρώτη και να προκαλέσει τη δεύτερη, πρέπει να αρχίσει να δουλεύει από τώρα, διότι η Λάρισα αξίζει – και το απαιτεί – να γίνει μια πόλη αντάξια της μακραίωνης ιστορικής της παρουσίας, της γεωγραφικής της θέσης και των πραγματικών προοπτικών ανάπτυξης που διαθέτει. Εδώ και χρόνια η πόλη, αν και πρωτοπόρα σε όλη την Ελλάδα επί Δημαρχίας Λαμπρούλη, έχει βαλτώσει στις παλιές της υποδομές και κατακτήσεις και έχει ανάγκη επειγόντως από ένα νέο ποιοτικό άλμα προς το μέλλον. Και δεν χρειάζεται για το εγχείρημα αυτό καμιά «ευκαιρία» ή «αφορμή» Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Το οφείλει πρώτα από όλα στον εαυτό της και τους πολίτες της.

Η κατάρτιση του φακέλου της υποψηφιότητας πρέπει να αντανακλά το «μεγάλο σχέδιο» για αυτό το άλμα, που θα οδηγήσει την πόλη στον 21ο αιώνα. Η Λάρισα δεν μπορεί να λειτουργεί ακόμη με προδιαγραφές της δεκαετίας του 1980. Βρίσκεται στο κέντρο της χώρας, συγκεντρώνει ένα μεγάλο ποσοστό της εθνικής οικονομικής δραστηριότητας και είναι μια από τις πολυπληθέστερες πόλεις της Ελλάδας. Ο κεντρικός στόχος πρέπει να είναι η ανασύστασή της ως μεγάλο ευρωπαϊκό αστικό κέντρο, που θα ενσωματώσει και θα δώσει διέξοδο σε  όλες τις βασικές του λειτουργίες: οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές. Η ανάδειξη της πλούσιας πολιτιστικής της κληρονομιάς, η διαμόρφωση των εισόδων της πόλης (η κυριότερη και πιο εμβληματική, αυτή του Σιδηροδρομικού Σταθμού, βρίσκεται σε απαράδεκτη κατάσταση), η σύνδεσή της με τα άλλα θεσσαλικά κέντρα και τον υπαίθριο περίγυρό της και, κυρίως, η αισθητική αναβάθμιση και η οργάνωση του δημόσιου χώρου που θα σέβεται την καθημερινότητα του πολίτη (την πρόσβαση, την κίνηση και την αναψυχή του), αποτελούν το απαραίτητο περιβάλλον, μέσα στο οποίο επιτυχώς μπορούμε να διεκδικήσουμε τον τίτλο της πολιτιστικής πρωτεύουσας και να ανταποκριθούμε σ’ αυτόν.

Μακάρι, λοιπόν, να τα καταφέρουμε. Αλλά ακόμη κι αν αποτύχουμε, θα μας μείνει τουλάχιστον το ουσιώδες: η αναβάθμιση της πόλης και της ζωής μας.

Ο κ. Θωμάς Μπεχλιβάνης είναι Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, Επίτιμος Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων

Επιστροφή επάνω