Αρχική » Απόψεις » Παπαθεοδώρου Ν. » Μία ασυνήθιστη …διαδήλωση. Του Νικολάου Παπαθεοδώρου
Εν Λαρίσση

Μία ασυνήθιστη …διαδήλωση. Του Νικολάου Παπαθεοδώρου

Μία ασυνήθιστη …διαδήλωση. Του Νικολάου Παπαθεοδώρου

Νερουλάδες γεμίζουν τα βαρέλια τους με νερό του Πηνειού από τις παρόχθιες δεξαμενές. Στο βάθος η γέφυρα. Χαρακτικό του Αγήνορα Αστεριάδη. 1927

Είναι γνωστό ότι μέχρι το 1930, όταν πλέον ολοκληρώθηκε ο Υδατόπυργος και έγιναν τα εγκαίνια των έργων υδρεύσεως της πόλεως από τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο με το άνοιγμα της κεντρικής στρόφιγγας των εγκαταστάσεων, υγιεινό και γάργαρο νερό από τον Πηνειό άρχισε να τρέχει από τις κάνουλες των σπιτιών της Λάρισας. Μέχρι τότε η ύδρευση των Λαρισαίων γινόταν με διανομή του νερού από το ποτάμι, κάτω από εντελώς ανθυγιεινές συνθήκες.

Αρχικά, ζώα με δύο δερμάτινους ασκούς στην πλάτη, τους λεγόμενους σακάδες, οδηγούνταν στην κοίτη του ποταμού από υδροφόρους, άτομα τα οποία ο κόσμος τα ονόμαζε σακατζήδες. Εκεί με μεγάλα μεταλλικά δοχεία γέμιζαν τους ασκούς, οι οποίοι είχαν χωρητικότητα περίπου πενήντα λίτρων νερού και γυρνούσαν στις γειτονιές της πόλεως και το αγόραζαν οι νοικοκυρές. Προσπαθούσαν όσο γίνεται το νερό να το αντλούν από το κεντρικό ρεύμα του ποταμού, το οποίο λόγω της ταχύτερης ροής ήταν πιο καθαρό. Κατόπιν οι δερμάτινοι ασκοί αντικαταστάθηκαν από βαρέλια τα οποία τα τοποθετούσαν σε δίτροχα οχήματα που τα έσερναν άλογα. Η άντληση του νερού τώρα γινόταν με πετρελαιοκίνητες αντλίες, οι οποίες το μετέφεραν σε μεγάλης χωρητικότητας σιδερένιες δεξαμενές που βρίσκονταν στις όχθες του ποταμού.  Από τις δεξαμενές, με ειδικούς κρουνούς γέμιζαν τα βυτία και μετέφεραν το νερό στην πόλη.

Από το 1927, επί δημαρχίας Σάπκα, είχαν αρχίσει να εκτελούνται με γρήγορο ρυθμό έργα υδρεύσεως, τα οποία από χρόνια επιζητούσε η πόλη. Οι νεροβαρελάδες έβλεπαν ότι κάποια στιγμή, με την ολοκλήρωση των έργων, η δουλειά τους θα έσβηνε απότομα. Γι’ αυτό την άνοιξη του 1928 αποφάσισαν να διαμαρτυρηθούν. Κάποιο πρωί λοιπόν οι Λαρισαίοι αντίκρισαν μια παράξενη παρέλαση στους δρόμους της πόλεως. Όλοι οι νεροβαρελάδες συγκεντρώθηκαν με τα τροχοφόρα και τα βυτία τους στην περιοχή του Αλκαζάρ και από εκεί σχημάτισαν φάλαγγα, και αφού πέρασαν τη γέφυρα, διέσχισαν με τη σειρά τους δρόμους Μακεδονίας (Βενιζέλου σήμερα), Ακροπόλεως (σήμερα Παπαναστασίου), Αλεξάνδρας (Κύπρου), Μ. Αλεξάνδρου και σταμάτησαν στη διασταύρωση με την Πατρόκλου. Εκεί που σήμερα βρίσκεται το Δικηγορικό Μέγαρο ήταν η κατοικία του παλιού δημάρχου Διονυσίου Γαλάτη, η οποία την περίοδο εκείνη στέγαζε το Δημαρχείο. Οι νερουλάδες άρχισαν να διαμαρτύρονται έντονα, να φωνάζουν συνθήματα και να διαδηλώνουν ότι με τα έργα υδρεύσεως που γίνονται θα χάσουν τη δουλειά τους, γι’ αυτό και ζητούσαν από τον Δήμο κάποια προστασία. Ο Σάπκας που βρισκόταν εκείνη τη στιγμή στο γραφείο του άκουσε τη φασαρία και ζήτησε να μάθει τι συμβαίνει. Όταν ενημερώθηκε για την παρουσία των νερουλάδων ζήτησε να συναντηθεί με μια επιτροπή από τους διαδηλωτές, οι οποίοι ούτε λίγο, ούτε πολύ απαιτούσαν από τον δήμαρχο να σταματήσουν τα έργα υδρεύσεως, γιατί όλοι τους θα καταστρέφονταν επαγγελματικά. Ο Σάπκας τους τόνισε το παράλογο του αιτήματός τους και το απέρριψε χωρίς δεύτερη συζήτηση, γιατί δεν ήταν δυνατόν, για να ικανοποιηθεί μια μικρή επαγγελματική ομάδα να εναντιωθεί στην πρόοδο, και στη απόφαση της δημοτικής αρχής να προσφέρει στους Λαρισαίους καθαρό και υγιεινό νερό που να φθάνει μέσα στα σπίτια τους.  Τους υποσχέθηκε όμως ότι θα αποζημιωθούν από την Εταιρεία Υδρεύσεως και τους συνέστησε, με τα χρήματα αυτά να μετατρέψουν τα τροχοφόρα τους κατά τέτοιο τρόπο ώστε να εκτελούν μεταφορές.

Οι νερουλάδες βέβαια οι οποίοι, όπως διαδίδονταν στην πόλη, ήταν βαλτοί από τους ιδιοκτήτες των πετρελαιοκίνητων αντλιών που ανήκαν σε ορισμένα επίλεκτα μέλη της λαρισαϊκής κοινωνίας[1], δεν ικανοποιήθηκαν πλήρως από τις απαντήσεις του Σάπκα. Αλλά καθώς ο σκοπός της διαδήλωσης έγινε γρήγορα γνωστός στην πόλη, έφθασαν στη Δημαρχία εκπρόσωποι διαφόρων επαγγελματικών σωματείων και οργανισμών και όλοι σχεδόν οι δημοτικοί σύμβουλοι, όχι μόνον του συνδυασμού του Σάπκα, αλλά και του αντιπολιτευόμενου Ενιαίου Μετώπου[2], οι οποίοι συμπαραστάθηκαν ενεργά στην απόφαση του Δημάρχου και έτσι οι διαδηλωτές μπροστά στην καθολική αντίσταση όλων των Λαρισαίων, επέστρεψαν με σκυμμένο κεφάλι στο Αλκαζάρ, απ’ εκεί που ξεκίνησαν.

Μπορεί λοιπόνκανείς να φανταστεί μια φάλαγγα από τροχοφόρα με νεροβάρελα να κινείται ομαδικά στους δρόμους της Λάρισας, να σταματάει μπροστά στο κτίριο της Δημαρχίας, και οι νερουλάδες να φωνάζουν διάφορα συνθήματα που είχαν σαν στόχο να σταματήσει η εκτέλεση του υπόγειου δικτύου σωληνώσεων διανομής του νερού. Ποιος θα το πίστευε!

[1]. Οι αντλίες με τις αντίστοιχες δεξαμενές ήταν τρεις, δύο ήταν στη δεξιά όχθη του Πηνειού, κάτω από την εκκλησία του Αγίου Αχιλλίου και η τρίτη ήταν στην αριστερή όχθη, ανάμεσα από το μνημείο των πεσόντων του πολέμου του 1897 και του κέντρου Αλκαζάρ. Ανήκαν στους μεγαλοεπιχειρηματίες Αθανάσιο Κατσαούνη και τους αδελφούς Οικονομίδη.

[2]. Ο συνδυασμός του Ενιαίου Μετώπου συγκροτήθηκε στις δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου του 1925 από στελέχη του Κομμουνιστικού κόμματος και των Συνδέσμων των παλαιών πολεμιστών που είχαν αριστερές ιδέες. Επικεφαλής του συνδυασμού αυτού τοποθετήθηκε ο Νίκος Βαλιανάτος από την Κεφαλλονιά. Το 1909 σε ηλικία 40 χρονών περίπου εγκαταστάθηκε στον Αμπελώνα (Καζακλάρ τότε) και καλλιεργούσε χωράφια που νοίκιαζε. Στις δημοτικές εκλογές έχασε από τον συνδυασμό του Σάπκα με διαφορά 40 ψήφων. Τον Αύγουστο του 1938 επί δικτατορίας Μεταξά, συνελήφθη και οδηγήθηκε στην Ασφάλεια και το πρωί της 9ης Αυγούστου βρέθηκε το πτώμα του στο δρόμο. Η αστυνομία απέδωσε τη δολοφονία του Βαλιανάτου σε αυτοκτονία.

 ΝΙΚΟΛΑΟΣ  ΑΘ.  ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ

nikapap@hotmail.com

ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

 

Επιστροφή επάνω