Αρχική » Απόψεις » Μπεχλιβάνης Θ. » Τα πουλιά. Toυ Θωμά Μπεχλιβάνη

Τα πουλιά. Toυ Θωμά Μπεχλιβάνη

Τα πουλιά. Toυ Θωμά Μπεχλιβάνη

Ω φτερωτά πουλιά μακαρισμένα,

που ζείτε σε μιαν άφραστη ευτυχία…

Αριστοφάνη, Όρνιθες, στιχ. 1788 – 89

Τέτοια εποχή, τέλη Νοεμβρίου, όταν η Κάρλα ήταν ακόμη λίμνη ζωντανή και ακμαία, άρχιζαν να καταφθάνουν στον κάμπο τα πουλιά από τα βόρεια μέρη. Για μέρες βλέπαμε τον ουρανό να γεμίζει από γραμμές σε σχήμα Vή από κινούμενα σμήνη που σχημάτιζαν υπέροχα αραβουργήματα. Γερανοί, αγριόχηνες, αγριόπαπιες, ξυλόκοτες, ερωδιοί, κύκνοι και άλλα πουλιά έρχονταν να ξεχειμωνιάσουν στη λίμνη και στους υγροτόπους του κάμπου. Στη διάρκεια της χειμωνιάτικης νύχτας, κάτω από τις βαριές βελέντζες, ακούγαμε τις κρωξιές τους σαν θριαμβευτικό επινίκιο ενός μεγάλου και επικίνδυνου ταξιδιού που είχε φτάσει στο αίσιο πέρας του, ένας ήχος που ξάνοιγε στη φαντασία μας τα παγωμένα τοπία της Ρωσίας και του Βορρά, από όπου ακούγαμε ότι είχαν ξεκινήσει. Και αίφνης, εκεί στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όλα έπαψαν: μήτε πουλιά, μήτε σχήματα στον ουρανό, μήτε θριαμβικές φωνές άφιξης. Η Κάρλα είχε αποξηρανθεί…

Όταν, μεγάλος πια, βρέθηκα για πρώτη φορά στο Λονδίνο, με ξύπνησαν χαράματα κάποιες πολύ γνωστές κρωξιές. Ήταν οι αγριόχηνες της πόλης που είχαν αρχίσει πρωί πρωί τις μετακινήσεις τους στα πάρκα της. Ζήλεψα πολύ και ταυτόχρονα ένιωσα να φουντώνει μέσα μου η οργή για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε στη χώρα μας η όποια ανάπτυξη. Ιδιαίτερα στον θεσσαλικό κάμπο καταστράφηκε και ισοπεδώθηκε όλη η πλούσια βιοποικιλότητά του, όχι μόνον από την αποξήρανση της Κάρλας, αλλά και από την εντατική καλλιέργεια και τα φυτοφάρμακα.

Ποιος νέος άνθρωπος στα χωριά μας σήμερα μπορεί να φανταστεί τις εκφάνσεις της άγριας φυσικής ζωής – μέγας πλούτος, ψυχικός και νοητικός – που μας περιστοίχιζε πριν από 50 μόλις χρόνια; Τα πουλιά με το πλουμιστό τους φτέρωμα και τους ποικίλους ήχους τους, τα μεγάλα «καρλίσια» ψάρια που ανέβαιναν το τοπικό ποτάμι, το Ασμάκι, και τα παρατηρούσαμε να περνούν στο βάθος του κατακάθαρου νερού του, τις αγριοτουλίπες (τσιτσέκια) την Άνοιξη, που διαλαλούσαν το πυρρό χρώμα τους στα χαντάκια και στις βραγιές των χωραφιών, τις βίδρες στις όχθες της λίμνης, τα δασάκια με τα καραγάτσια, υπολείμματα του μεγάλου, κάποτε, παραλίμνιου δάσους…

Δεν ξέρω αν μπορεί να μετρηθεί το κόστος μιας τέτοιας «ανάπτυξης», αν μπορεί δηλαδή να λάβει αντικειμενικό μέγεθος (οικονομικό ή κοινωνικό) μια τέτοια απώλεια. Σίγουρα όμως μπορεί να αποτιμηθεί από την άποψη της οικολογικής καταστροφής που προκάλεσε, της ψυχικής ερήμωσης στην οποία συνέβαλε και της αποκοπής από μια μακρόχρονη παράδοση, η οποία βασιζόταν στη σχέση του ανθρώπου με την άγρια ζωή. Γι’ αυτό και η χαρά μου ήταν μεγάλη όταν εξαγγέλθηκε και άρχισε η προσπάθεια για την ανασύσταση της λίμνης Κάρλας. – Θα επιστρέψουν τα πουλιά, ήταν το πρώτο που σκέφτηκα.

Πρωθυπουργός ο Κ. Σημίτης, όταν είχαν αρχίσει τα έργα, πέρασε από την περιοχή και έκανε μια μικρή στάση στο Στεφανοβίκειο. Τον προσφωνεί ο κοινοτάρχης του χωριού: – Και όταν τελειώσουν τα έργα της Κάρλας θα σας επικηρύξουμε επίτιμο δημότη! Γέλασαν πολλοί με το λάθος του κοινοτάρχη και ανάμεσά τους και ο Σημίτης, ο οποίος απάντησε: – Αν το 2004 δεν τελειώσουν τα έργα και δεν εγκαινιάσω την ανασύσταση της λίμνης, να με επικηρύξετε! Βρισκόμαστε στο 2014 και το έργο δεν έχει τελειώσει ακόμη – μια λεκάνη νερού είναι, χωρίς τα συνοδευτικά έργα τροφοδότησής της, χωρίς καμιά μέριμνα για τη μεγάλη μόλυνση που καταπνίγει κάθε ζωή που πάει να αναγεννηθεί μέσα της. Από το 2004, στη συνείδησή μου ο τότε πρωθυπουργός είναι επικηρυγμένος∙ μαζί με αυτόν και όλοι οι εμπλεκόμενοι ανευθυνο-υπεύθυνοι, που ως τώρα στάθηκαν ανίκανοι να ολοκληρώσουν σωστά και έγκαιρα αυτό το μεγάλο έργο πνοής.

     Μας μένει το όνειρο της Νεφελοκοκκυγίας του Αριστοφάνη, της αλήθειας και της χαράς στην πολιτεία των πουλιών, στην ουτοπία των ελεύθερων και των ζωντανών ανθρώπων. Ω φτερωτά πουλιά μακαρισμένα

* Ο Θωμάς Μπεχλιβάνης είναι Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, Επίτιμος Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων

Επιστροφή επάνω