Αρχική » Media » Η εφημερίδα «Πίνδος» της Λάρισας. Του Νικολάου Παπαθεοδώρου

Η εφημερίδα «Πίνδος» της Λάρισας. Του Νικολάου Παπαθεοδώρου

Η εφημερίδα «Πίνδος» της Λάρισας. Του Νικολάου Παπαθεοδώρου

Στην εφημερίδα «Άστυ» των Αθηνών[1] το 1885 και 1886 υπήρχε μια στήλη με τον τίτλο «Ο Τύπος μας» στην οποία δημοσιεύονταν διάφορα …μαργαριτάρια τα οποία αλιεύονταν από τον επαρχιακό τύπο, συνήθως χωρίς σχολιασμό. Ο συντάκτης της στήλης αυτής υπέγραφε με το ψευδώνυμο «Ρακοσυλλέκτης» και δεν ήταν άλλος από τον διευθυντή της εφημερίδας Μπάμπη Άννινο. Στα πρώτα της φύλλα του 1885 το «Αστυ» παρουσίασε ορισμένα ευτράπελα κείμενα με ασυνταξίες από την τοπική μας εφημερίδα «Πίνδος»[2].

Η εφημερίδα αυτή ήταν από τις πρώτες που κυκλοφόρησαν στη Λάρισα μετά την προσάρτηση του 1881. Εκδόθηκε το 1883 από τον αθηναίο Πέτρο Κανά, ο οποίος είχε ιδρύσει στην πόλη μας τυπογραφείο, με διευθυντή τον Γεώργιο Δημητρούλη[3]. Αργότερα μετονομάσθηκε σε «Κίσσαβος με συνδιευθυντές τον Πέτρο Κανά και τον επίσης αθηναίο Γεώργιο Ραζή, ο οποίος το 1889 άνοιξε στην πόλη μας βιβλιοχαρτοπωλείο. Οι ειδήσεις που δημοσίευαν τόσο ο «Πίνδος» όσον και ο «Κίσσαβος» ήταν ελάχιστες. Κυρίως συνοδεύονταν από δικαστικά παραρτήματα, με «πληθώραν εκουσίων και αναγκαστικών πλειστηριασμών ακινήτων κτημάτων, Τούρκων κυρίως οφειλετών, εγκαταλειπόντων την Λάρισαν και μεταβαινόντων εις Μακεδονίαν και Μικράν Ασίαν, οπόθεν κατήγοντο», όπως αναφέρει ο Θρασύβουλος Μακρής. Τα δικαστικά αυτά παραρτήματα πιθανόν να προέρχονταν από πρωτοβουλία του Πέτρου Κανά, ο οποίος γνωρίζουμε ότι εξάσκησε και το επάγγελμα του δικαστικού κλητήρα.

Στη συνέχεια αναφέρουμε αυτούσια τη δημοσίευση του «Άστεως»:

«Εκ του ΠΙΝΔΟΥ ΛΑΡΙΣΣΗΣ:

   «Τα δημαρχιακά προ εβδομάδος διευθύνει ο δραστήριος και ρέκτης δημαρχιακός πάρεδρος κ. Αθανάσιος Μανωλάκης[4], και καθ’ όλην την διάρκειαν ηκούσαμεν πολλούς των συμπολιτών μας εκφράσαντας την ευχήν, ίνα προς ευημερίαν των πολιτών και ευόδωσιν των δημοτικών συμφερόντων εκλεχθή και δήμαρχος».

   «Σήμερον ωραίαν παράστασιν θέλει δώση ο ελληνικός θίασος, θέλει δε διδαχθή το αριστούργημα των κωμωδιών “Οι Μυλωνάδες” και η διδακτικωτάτη κωμωδία “Η ανεψιά του θείου της”. Το πρόσωπον του Μπαρμπαγιώργη θέλει αποδυθή ο συμπολίτης ημών κ. Αθανάσιος Μανωλάκης, όστις καθ’ ά, ως οι ειδότες και ιδόντες αυτόν ομολογούσιν, είνε αμίμητος. Δεν αμφιβάλλομεν επομένως ότι η συρροή έσεται έκτακτος».

«Εις τον αστυνόμον μας απονέμονεν τας ευχαριστήσεις των πολιτών δια τους κόπους ούς καταβάλλει, προς καθαρισμόν της κοινωνίας από τινων καθαρμάτων, 35 περίπου αέργους και υπόπτους κατά την εβδομάδα ταύτην ανακαλύψας συνέλαβεν και απέπεμψεν της πόλεως εις τα εξ ών συνετέθησαν».

Άλλο ένα ακαταλαβίστικο κείμενο, που αφορά τους κατοίκους του Λιβαδίου Ελασσόνος αναφέρει: «Αλλά τω υπομιμνήσκομεν το των προπατόρων ρητόν “Φοβού τους Δαναούς (βλαχολειβαδίτας) αν δώρα φέρουσιν”».

«Επειδή ο λόγος περί ωδικών καφενείων, συνιστώμεν το του κ. Γ. Γιαμούση ως το πλησιέστερον και συμφερτικότερον, το δε του Κωστή “του Δερβίση” ως το τερπνότερον και δι’ εγχωρίων οργάνων και τραγωδιστρίας κεκοσμημένον είνε προτιμότερον».

«Η άτακτος έκδοσις του φύλλου ημών προελθούσα εκ της συμβάσης ασθενείας του τακτικού ημών συντάκτου, θέλει παύση ήδη, ότε την σύνταξιν ανέλαβε φίλος και πεπειραμένος κάλαμος, όστις πεποίθαμεν ότι θέλει ευχαριστήσει τους κ. κ. συνδρομητάς ημών».

«Την εβδομάδα ταύτην τρία αριθμούμεν θύματα. Τον Γεώργιον Πηλίτσην δημοτικόν σύμβουλον, αποθανόντα εκ θυμού όστις τον εκυρίευσε, τον Απόστολον Μιρμηρίγον εξ επιδημίας να αντικαταστήση τα αποθανόντα τέκνα του και τον Ιωάννην Ζάχον επιθυμούντα να ίδη (κατά την συνήθειάν του) τον ποταμόν αν εκατέβη ή αναίβη». Προφανώς ο άτυχος Ιωάννης Ζάχος είχε την περιέργεια να ανεβαίνει στις όχθες του Πηνειού και να κατέρχεται μέχρι της κοίτης του ποταμού σε περιπτώσεις πλημμυρών, για να διαπιστώνει επακριβώς εάν η στάθμη του νερού είχε ανεβεί ή κατεβεί. Φαίνεται ότι κάποια στιγμή έπεσε μέσα στο ποτάμι και πνίγηκε.

Έχουν παρατεθεί ορισμένα επιλεγμένα κείμενα από την εφημερίδα «Πίνδος», τα οποία χαρακτηρίζουν όχι μόνον την συντακτική ικανότητα των δημοσιογράφων της εποχής εκείνης. Ο τρόπος στοιχειοθεσίας, η δυσκολία διορθώσεως λαθών (πόσες φορές δεν έχουμε δει σε παλιά βιβλία στην τελευταία σελίδα ειδική στήλη με “Διορθώσεις τυπογραφικών λαθών”), η ταχύτητα ροής των ειδήσεων στις εφημερίδες και η αδυναμία «χτενίσματος» του κειμένου πριν δημοσιευθεί, είχαν δημιουργήσει κατά καιρούς φοβερά συντακτικά ή και ορθογραφικά λάθη που άγγιζαν τα όρια του φαιδρού και για τα οποία, όπως πάντα, έφταιγε ο «δαίμων του τυπογραφείου». Αναδιφώντας κανείς αυτές τις παλιές εφημερίδες της Λάρισας και κάνοντας σύγκριση με τις σημερινές, εφοδιασμένες με άρτιες τεχνολογικές εξελίξεις, αναλογίζεται πόσο τιτάνιος και επίπονος ήταν ο αγώνας των πρώτων μεταπελευθερωτικών δημοσιογράφων, τυπογράφων και εκδοτών των εφημερίδων της πόλης μας.

Σημειώσεις

[1]. Κυκλοφόρησε το 1885 ως εβδομαδιαία (κάθε Κυριακή) από τον δημοσιογράφο Μπάμπη Άννινο, ο οποίος αργότερα την εκχώρησε στον αδελφό του Θέμο Άννινο. Απότο 1890 μέχρι το 1907 έγινε ημερήσια πρωινή πολιτική και ειδησεογραφική εφημερίδα. Συνεργάτες της εφημερίδας αυτής υπήρξαν κατά καιρούς σπουδαίοι λόγιοι και δημοσιογράφοι της εποχής (Γεώργιος Δροσίνης, Γεώργιος Σουρής, Κωστής Παλαμάς και άλλοι). Τα φύλλα της εφημερίδας διανθίζονταν κάθε φορά με γελοιογραφίες του Θέμου Άννινου.

[2]. Άγνωστο γιατί η εφημερίδα ονομάζονταν ο «Πίνδος» και όχι η «Πίνδος», όπως αναφέρουμε όλοι μας σήμερα τη συγκεκριμένη οροσειρά. Πιστεύεται ότι η πιθανότερη ερμηνεία οφείλεται στο γεγονός ότι σύμφωνα με την μυθολογία το συγκεκριμένο βουνό πήρε το όνομά του από τον γιό του Μακεδόνα, τον Πίνδο.

[3]. Σε διάφορα κατά καιρούς δημοσιεύματα τα οποία περιέχουν την ιστορία του λαρισαϊκού τύπου, ο χρόνος κυκλοφορίας της συγκεκριμένης εφημερίδας είναι διαφορετικός. Ο Θρασύβουλος Μακρής, Λαρισινές Σελίδες, εφ. Θεσσαλικά Νέα, φύλλο της 16ης Μαρτίου 1947, αναφέρει χρονολογία έκδοσης του «Πίνδου» το 1889, η οποία όμως είναι λανθασμένη. Οι Κώστας Μάγερ, Θεσσαλική δημοσιογραφία, σελ. 281 και Ιωάννης Αδάμου, Ο Θεσσαλικός Τύπος, σελ. 561, στην έκτακτη έκδοση του 1965 των «Θεσσαλικών Χρονικών» από την «Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία των Θεσσαλών», με την ευκαιρία του εορτασμού των 80 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, αναφέρουν ότι η κυκλοφορία του «Πίνδου» διήρκεσε από το 1883 μέχρι το 1885. Η χρονολογία έναρξης της κυκλοφορίας εδώ είναι σωστή, η διάρκειά της όμως είναι μεγαλύτερη από το 1885, γιατί υπάρχει στο προσωπικό μου αρχείο φύλλο της συγκεκριμένης εφημερίδας με ημερομηνία 4 Αυγούστου 1886, και ενώ ήδη διήγε το τρίτον έτος της κυκλοφορίας της.

[4]. Ο Αθανάσιος Μανωλάκης εγκαταστάθηκε στη Λάρισα το 1879, δηλαδή πριν από την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας. Ήταν «τοφαλείων διαστάσεων», δηλαδή μεγαλόσωμος και πολύ δυνατός σαν τον αθλητή της άρσης βαρών και της ελευθέρας πάλης Δημήτριο Τόφαλο. Στις πρώτες δημοτικές εκλογές του Μαΐου του 1883 εξελέγη δημαρχιακός πάρεδρος, (κάτι σαν τους σημερινούς αντιδημάρχους που τότε δεν υπήρχαν), όταν δήμαρχος εκλέχθηκε ο Χρήστος Γεωργιάδης. Υπήρξε διευθυντής της βραχύβιας πολιτικοσατυρικής εφημερίδας «Κόρακας» (1882-1884) και την ίδια εποχή και της εφημερίδας «Έρευνα», η οποία δεν πρέπει να είχε μεγάλη διάρκεια κυκλοφορίας, γιατί δεν αναφέρεται στα διάφορα δημοσιεύματα των ιστορικών του επαρχιακού τύπου. Έχω όμως στα χέρια μου φωτοτυπία του πρώτου φύλου της «Έρευνας», στην οποία ο εκδότης και διευθυντής της Αθανάσιος Μανωλάκης αναφέρει: «…τον μεν “Κόρακα” καθιστώμεν καθαρώς σατυρικόν, την δε εφημερίδα “Έρευνα” πολιτικοδικαστικήν, μετά παντοίων ειδήσεων».

Επιστροφή επάνω