Απόψεις » Γουλούλης Σ. » 2.000 άνθρωποι! Toυ Σταύρου Γουλούλη

2.000 άνθρωποι! Toυ Σταύρου Γουλούλη

΄Εξαρση Λένας Γουργιώτου
2.000 άνθρωποι! Toυ Σταύρου Γουλούλη

Πάει και η Λένα Γουργιώτου! Η κυρία Λένα όπως τη λέγαμε οι πιο νέοι!

Η επιτυχία της μοναδική στη συγκρότηση του Λαογραφικού και Ιστορικού Μουσείου Λάρισας, του οποίου ήταν ψυχή μαζί με τον αείμνηστο σύζυγό της Γεώργιο.

Το ζεύγος Γουργιώτου, παλαιοί αστοί της Λάρισας, καλλιεργημένοι και με αίσθηση αποστολής για τον τόπο ήταν άνθρωποι με αρχειακή συνείδηση. Ως γνωστόν στην Ελλάδα, μια χώρα που κυριάρχησε καταναλωτική και όχι συστηματική καλλιέργεια-αξιοποίηση του παρελθόντος, υπήρξαν λίγοι αυτοί που ασχολήθηκαν με τη νεότερη περίοδο, με τα αρχεία. Δύο κατηγορίες ανθρώπων, Αριστεροί και καλλιεργημένοι Αστοί. Ανάμεσα τους το χάος. Ίσως η Ελλάδα είχε άλλη μορφή αν κυβερνούσαν άνθρωποι από αυτούς τους χώρους.

Τι είχε η Λάρισα μετά τον πόλεμο; -Πιο πριν ήταν άλλο χάος. Τίποτα, πέρα από μικρομάγαζα. Ένα Ωδείο π.χ. Ή μία Δημοτική Βιβλιοθήκη που λεηλατήθηκε και για να γλιτώσει ή να βολευτούν μερικοί παραδόθηκε στο Κράτος. Υπήρξε μία προσπάθεια να γίνει Ιστορικό Αρχείο στις αρχές δεκαετίας του 1960, αλλά χάθηκε εξαρχής. Μετά το 1974 έγινε ό,τι έγινε. Κυρίως οι βάσεις τέθηκαν επί δημαρχίας Λαμπρούλη (1982-1994) όταν οργανώθηκε πιο συστηματικά ο λαρισαϊκός πολιτισμός.

Στην περίοδο 1970-1974 ιδρύθηκε και το Λαογραφικό Μουσείο, με πρωτοβουλία ορισμένων Λαρισαίων συμπολιτών, αλλά οικονομική ενίσχυση σχεδόν αποκλειστικά από το ζεύγος Γουργιώτη. Σύντομα, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, όταν ο κόσμος δει το καλό παράδειγμα, άρχισαν πολλοί να γίνονται δωρητές. Αργότερα το Κράτος ενίσχυσε οικονομικά με την οικοδομή τού Λαογραφικού Μουσείου στον Σιδ. Σταθμό.

Δεν ήταν και το καλύτερο μέρος, σχεδόν κακόφημη περιοχή τότε, αλλά το έργο προχώρησε. Αγνοώ λεπτομέρειες, αλλά η τότε δημοτική αρχή δεν βοήθησε για την απόκτηση ενός οικοπέδου σε καλύτερη περιοχή. Όπως δημοτικές εκτάσεις που ξεπουλήθηκαν προ ολίγων ετών. Όμως ο Σταθμός είναι το κέντρο πια της νέας διευρυμένη Λάρισας και μπορεί να εξελιχθεί, αν ο Δήμος ενδιαφερθεί, σε πραγματικό πολιτιστικό πυρήνα.

Στη Λένα Γουργιώτου τη γνώρισα, όταν ανέλαβα τα ΓΑΚ (1997). Ήθελα να βοηθήσουν άνθρωποι, όπως αυτή, στην αποδοχή από την τοπική κοινωνία των Κρατικών Αρχείων, κάτι που θα εξυπηρετούσε όλους σε τελική ανάλυση. Μου συνέστησε αγώνα, αλλά πολύ ευγενικά με προσγείωσε. «Κάνε ό,τι μπορείς», έλεγε, «για τον τόπο». Και κατέληξε: «Μικρό καλάθι, αν νομίζεις ότι θα συμπαρασύρεις πολλούς υψηλά ιστάμενους. Το έχει πει ήδη άλλος ότι στην Ελλάδα τον πολιτισμό τον κρατάνε 2000 άνθρωποι όλοι κι όλοι. Ό,τι περισώσεις, είναι κέρδος».

Παρά την αναμφισβήτητη επιτυχία της διατηρούσε μία αδιόρατη μελαγχολία στη μορφή της, αυτή των ανθρώπων του πνεύματος κατά Αριστοτέλη. Βεβαίως περιβαλλόταν από καλούς φίλους, νέους συνεργάτες που την είχαν, όπως μου έλεγαν, σαν μάνα τους -τι υψίστη τιμή!-, και είχε βέβαια την εκτίμηση σημαντικού μέρους της λεγομένης καλής κοινωνίας. Δεν της έφτανε που μέσα στα 10 εκατομμύρια Ελλήνων ανήκε στους ‘2000’ και η ίδια; Ίσως τους ήθελε όλους.

Ένας τέτοιος άνθρωπος όπως η κυρία Λένα χαμηλών τόνων στα λόγια και την ‘επικοινωνία’, μιλώντας περισσότερο με πράξεις, έβλεπε έναν κόσμο να χάνεται, και γύρω να βαρούν νταούλια. Ή να προσέχουν τον πολιτισμό αλλά για δική τους προβολή, για κατανάλωση, εντυπώσεις. Έτσι δεν μας φάνηκε περίεργο που ο Πρώην, δήμαρχος ασφαλώς, όταν έγινε το παλάτι των δεξιώσεων της Πινακοθήκης, πήγε και τίμησε πρώτη και καλύτερη κάποια κυρία Κατσικοποδάρου, παντελώς άγνωστη, με χωριάτικο όνομα! Δεν ξανακούστηκε ποτέ μετά.

«Και γιατί δεν τίμησε την κυρία Γουργιώτου, αφού ήταν γυναίκα το τιμώμενο πρόσωπο;» Έτσι αναρωτηθήκαμε μια παρέα φίλων. Ακούστηκε τότε ότι ο λόγος ήταν πως τον βοήθησε στην εκλογή του! Μπορεί. Δεν ήθελε βέβαια η κυρία Λένα ξιπασμένες τιμές, στημένα πράγματα. Την ευχαριστούσε η γνώμη ειδημόνων, όχι λαϊκιστών. Αλλά είσαι δημοτική αρχή, οφείλεις να βρεις τρόπο να τιμήσεις ανθρώπους που επιβαρύνοντας τα οικονομικά τους σώζουν την Ιστορία της πόλης, σε ξελασπώνουν σε ανάλυση.

31 Αυγούστου 2014, τελευταία ημέρα του τότε Δημοτικού Συμβουλίου. Εγκαίνια του Μουσείου με τον Πρώην. Χωρίς τη Λένα Γουργιώτου, για λόγους υγείας. Είχαμε καταλάβει ότι δεν θα ήταν σε λίγο κοντά μας. Ένδοξο τέλος για μια δημοτική αρχή τεσσάρων θητειών που -πλην μεμονωμένων εξαιρέσεων- ανέδειξε άφθονο λαϊκισμό, όχι πολιτισμό. Φαντάζει χρυσωμένο χάπι end, παρακαταθήκη ίσως για κάτι άλλο. «Πέθανε εσύ, εγώ και θα ζω και θα βασιλεύω. Και θα με ψηφίζουν!»

Η κυρία Λένα δεν χάρηκε την ημέρα των εγκαινίων από κοντά. Ίσως η Ιστορία ζήλεψε που μια γυναίκα της επαρχίας πέρασε ζωντανή στους 2000 ‘αθάνατους’.

Τώρα η νέα δημοτική αρχή, σεβόμενη την υποθήκη της, πρέπει να κάνει το παν να αναδείξει περισσότερο το νέο Λαογραφικό στην τοπική κοινωνία. Το ΔΣ υπό τον ευπατρίδη γιατρό κ. Ν. Παπαθεοδώρου είναι εγγύηση. Πολλοί μερακλήδες, σοβαροί άνθρωποι βέβαια, ήθελαν να εισέλθουν στον κύκλο του. Δεν άρεζε όμως στο ζεύγος Γουργιώτη πολύ νταβαντούρι. Δεν είχαν μόνιμο χώρο, έτσι έκριναν, δικαίωμά τους, χορηγοί ήταν. Πλην όμως προσοχή: όχι τσαλαβούτι. Για αρχή ένα πράγμα: τιμή στη μνήμη του ζεύγους Γουργιώτου. Στη Λάρισα που έγινε τελευταία μόδα οι αφιερώσεις πλατειών σε -μισθωτούς ασφαλώς- δημάρχους, τώρα πια μόνον σε ευεργέτες τής πόλης. Αντί του μισθού που δεν είχαν ποτέ.

Διαβάστε επίσης: