Advertisement
Αρχική » Άρθρα » Για την «αξιολόγηση» και πάλι… μετά το Μνημόνιο. Του Θωμά Μπεχλιβάνη*

Για την «αξιολόγηση» και πάλι… μετά το Μνημόνιο. Του Θωμά Μπεχλιβάνη*

Για την «αξιολόγηση» και πάλι… μετά το Μνημόνιο. Του Θωμά Μπεχλιβάνη*

Μάθε· η προκοπή δεν είναι για τους δούλους,

κι όσο θένε οι δούλοι αφέντη ας έχουν
τον αφέντη κάθε πλούτου κι ομορφιάς·
μάθε· η προκοπή για τους ελεύτερους,
για μας! 

Κ. Παλαμάς, «Ο δωδεκάλογος του Γύφτου, Λόγος Ε΄»

Στο προηγούμενο άρθρο μου «Η αξιολόγηση στα χρόνια του Μνημονίου» είχα αφήσει αναμονές: «Μια διάδοχη εναλλακτική Κυβέρνηση του τόπου», σημείωνα, «πέρα από την αναίρεση των καταστροφικών μνημονιακών πολιτικών, πρέπει να στοχεύει στην αλλαγή όλων των μοντέλων διακυβέρνησης και, εν προκειμένω, στην εμπέδωση ενός αποτελεσματικού συστήματος ανάληψης ευθυνών και κοινωνικής – υπηρεσιακής λογοδοσίας, που θα ανταποκρίνεται στο αίσθημα του δικαίου, θα αποτρέπει πελατειακές σχέσεις κάθε είδους και θα διασφαλίζει την αξιοκρατία, την ποιοτική αναβάθμιση των υπηρεσιών και την αξιοπρέπεια του πολίτη». Το περιεχόμενο αυτής της φράσης θα μπορούσα να το κωδικοποιήσω στα εξής:

  1. Η κατάργηση της πολιτικής των Μνημονίων δικαιώνεται στο βαθμό που αποκλείει κάθε δυνατότητα αναπαραγωγής νοοτροπιών και πρακτικών του ισχύοντος πελατειακού κράτους, οι οποίες ακριβώς, με την κυριαρχία τους στη δημόσια ζωή, εδώ και δεκαετίες, μάς οδήγησαν στη σημερινή αξιοθρήνητη κατάσταση. Αν ως κατάργηση των Μνημονίων θεωρηθεί η επιστροφή σε παλαιές και συνήθεις συμπεριφορές, τότε το παιχνίδι θα έχει χαθεί εξαρχής.
  2. Για την επίτευξη του παραπάνω στόχου, η Δημόσια Διοίκηση πρέπει, επομένως, να απεμπλακεί πλήρως από το (τα) εκάστοτε κυβερνητικό(α) κόμμα(τα) και τα αντίστοιχα συμφέροντα∙ η ιστορία του κράτους – λαφύρου στο(α) κόμμα(τα) πρέπει να τελειώσει οριστικά. Η πράξη αυτή πρέπει να συνοδεύεται από τη διαμόρφωση ενός ξεκάθαρου και σταθερού πλέγματος αξιών, κανόνων, λειτουργιών και στόχων, απαραίτητων για την ανόρθωση και την προκοπή της χώρας, με βάση το οποίο θα κρίνεται η εργασία και η προσφορά του κάθε υπαλλήλου.
  3. Στο πλαίσιο αυτό, η εμπέδωση ενός αποτελεσματικού συστήματος ανάληψης ευθυνών και κοινωνικής – υπηρεσιακής λογοδοσίας σημαίνει ότι η αξιολόγηση του κάθε κρατικού λειτουργού και υπαλλήλου συνδέεται οργανικά με την επωφελή ή όχι για την κοινωνία άσκηση των καθηκόντων του. Πρόκειται για μια διαρκή κρίση, τόσο σε υπηρεσιακό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, αποδεκτή από έναν ελεύθερο και, συνεπώς, υπεύθυνο πολίτη, που αναλαμβάνει συγκεκριμένες λειτουργίες, με υποχρεώσεις και δικαιώματα, στο πλαίσιο των κανόνων του δημοκρατικού κράτους.
  4. Η διαδικασία της αξιολόγησης στο Δημόσιο (επειδή ακριβώς δεν υπάρχει διαμορφωμένη κουλτούρα μετά από δεκαετίες λειτουργίας του πελατειακού κράτους) οφείλει να ξεκινήσει από την οικοδόμηση μιας ξεκάθαρης, ακομμάτιστης και γενικώς αποδεκτής πολιτικής για την ανάδειξη των στελεχών, μέχρι την κορυφή της υπαλληλικής ιεραρχίας. Χωρίς να προηγηθεί αυτό, καμιά διαδικασία αξιολόγησης δεν μπορεί να έχει κύρος και αποδοχή.
  5. Όλα τα παραπάνω συνιστούν αναγκαία προϋπόθεση για την ποιοτική αναβάθμιση των υπηρεσιών, διότι ακριβώς η αξιολόγηση θα στοχεύει στη βελτίωση της ζωής των πολιτών και στην ευρυθμία της κοινωνίας και όχι στην εσωτερική διευθέτηση συμφερόντων στο πλαίσιο του κομματικού – πελατειακού κράτους. Θα περιφρουρεί, παράλληλα, την αξιοπρέπεια του πολίτη, διότι οι υπηρεσίες θα προσφέρονται από λειτουργούς που έχουν διασφαλίσει ήδη τη δική τους αξιοπρέπεια, αναλαμβάνοντας ελεύθερα τις ευθύνες που τους αναλογούν έναντι του κοινωνικού συνόλου, αποδεχόμενοι τις συνέπειες της αποτυχίας τους και πασχίζοντας για τη συνεχή τους βελτίωση.

Ίσως κάποιοι σκεφτούν ότι αυτά είναι δύσκολα ή ακατόρθωτα στην κοινωνία μας, έτσι όπως την ξέρουμε. Μια διάδοχη εναλλακτική Κυβέρνηση του τόπου όμως πρέπει να βαδίσει σε αυτή τη ρότα, αν θέλει να ξεδοντιάσει το σημερινό σύστημα και να επιτύχει. «Η προκοπή για τους ελεύθερους», λοιπόν, επομένως και για τους υπεύθυνους. Αν είναι και «για μας», μένει να το αποδείξουμε με τις επιλογές και τις πράξεις μας – σύντομα, όπως φαίνεται!

 * O Θωμάς Μπεχλιβάνης είναι Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, Επίτιμος Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων

Επιστροφή επάνω